خانه / آذربایجان / ائلچی بی و گونئی آزربایجان ؛ ایران ائلچی بَی یَه نه دن قارشی ایدی؟

ائلچی بی و گونئی آزربایجان ؛ ایران ائلچی بَی یَه نه دن قارشی ایدی؟

(بیرینجی بؤلوم)

ایران اولاراق بیلینن اؤلکه، طبیعی اولاراق آزربایجانین مجبوری قونشوسودور. ان آزیندان ایندیلیک بو بیر گرچک لیلیک دیر.
میللتینین بوگون اعلان ائدیلمه میش نوفوضونون ۵۲ % اینی تورکلرین تشکیل ائتمه سی و ایرانین همن یانیندا باغیمسیز آزربایجان دئولتینین اولماسی ،فارسلار ایچین آرزو ائدیله جک بیر دوروم دئییلدیر. اوسته لیک بو اؤلکه نین باشیندا میللیتچی و «بوتؤو آزربایجان اوغروندا موجادیله حایاطیمین معناسی دیر» و «گونئی آزربایجان سئوداسی، منیم قارا سئودامدیر» دئین بیر جومهور باشقانینین اولماسی ،ایرانین وارلیغی اوچون اؤلومجول بیر تهدید دیر.

البته بو آرادا، ایران دؤولتینین اسکین دن بری بیر تورک دؤولتی اولدوغونو دا بلیرتمک گره کیر.
۱۹۲۵ ده اینگیلیس و روس لارین بیر عملیات سونوجو سون تورک خاندانی اولان قاجار دؤولتی دئوریلمیش، یئرینه قاجارلارین آت باخیجیسی اولان (ریضا پالانی) پهلوی لر گتیریلمیش دیر.

ایران ،داها آیاز موطللیبوو ایقتیدار دا ایکن، آزربایجانا سویوق باخیردی. ایران دیش ایشلری باخانی ولایتی ۱۹۹۱ ایلینین نوامبر (کاسیم) آییندا موسکویا گئتمیش ،اورادان باکویا گلمیش و گوجلو سووئت کونفئدراسیونونون گرکلی اولدوغونو دیله گتیرمیشدی.
آنجاق اولایلارین سئیری ،ایرانی، آزربایجانین باغیمسیزلیغینی تانیمایا مجبور ائتدی و ۱۹۹۱ ایلینین آرالیق آییندا ایران کؤنولسوز شکیل ده آزربایجانی تانیماق زوروندا قالمیشدی.

۱۹۹۲ ده ،ایران جومهورباشقانی هاشمی رفسنجانی، ائرمنیستانلا آزربایجان آراسیندا آرابولوجولوق یاپاراق آتش کس آنلاشماسی یاپیلماسینی ساغلادیغیندا، او زامانلار جومهورباشقانی یئتکیلرینی قوللانان یعقوب ممدوو، ایراندا رسمی زیارت ده ایکن، ۸ ماییس گونو، اؤنجه شوشا آردیندان ۱۸ ماییس دا لاچین ائرمنی لر طرفیندن ایشغال ائدیلمیشدی.
گئنل اولاراق ،ائلچی بئیین دیزاین ائتتیغی دیش پولیتیکانین ماهیتی ،ائلچی بئیین باشلیجا پرنسیپلریندن عیبارت دیر.

گلین بو قونودا اؤزونون دئدیکلرینه باخاق :
«دیش پولیتیکا، ساده جه بئش اؤلکه یه گئدیپ گلمک دئییلدیر. دیش پولیتیکانین استراتژی سی و تاکتیکی واردیر. دوستونو و دوشمنینی بلیرله ملیسین. دئولت پولیتیکاسی بودور.
هامیسی بیزیم دوستوموزدور پرنسیبی یانلیشدیر. هرکسین دوستو اولان ،دئولتی آیاقدا یوخولادیرلار.

بیزه دئییرلر کی ،سیز ایرانا ،روسیه یه قارشی دوشمن لیک ائدیرسینیز ،یوخ دئییریک، روسیه بیزه دوشمن لیک ائدیر. او، بیزه دوشمن اولموش سا ،بونا نه جواب وئرمک گره کیر؟ آغلایا – آغلایا اؤنونه دوشوب قالخماق می؟ دوشمنه قارشی دوشمن جه پولیتیکا یوروتولمه لی، اونا، لاییق اولدوغو جوابی وئرمه لی سن. بیز اوجور گوجلو میللت دئییلیک کی اونو بونو آیاقلایاق. بیز ساده جه دوشمن لریمیزه قارشی موجادیله ائدیریک.

اوزامان دوستوموز کیمدیر ؟البته هامیسیندان اؤنجه تورکیه دیر. تاریخن ده بو بوجوردور. بیز «بیر میللت ایکی دؤولتیک» بو اوزدن تورکیه اوروپایا چیخماق اوچون ،بیر کیلاووز ،بیر اؤرنک،اوروپایا یاخینلاشماق اوچون بیر کؤرپو اولمالیدیر. آیری طرف دن اوروپا دا، آلمان،بریتانیا، فرانسه کیمی دؤولت لر ده دوستلوق قورمالییق. نه دن ؟آلمان لار دا اوزون سوره ،روس ایمپیراطورلوغونا قارشی موجادیله ائتدیلر ،اونلار دا پارچالانمیش میللت اولدولار ،بو اوزدن بیزیم دردیمیزی یاخجی آنلارلار. هم ده آلمان‌ لار اؤز صنعت لرینی قوران میللت دیر. بو بیر یؤندور. بیزیم یوکسک تکنولوژیه احتیاجیمیز وار.

چاغداش صنعت تکنولوژیسینین ان گوجلوسو آلمان دادیر .آما آلمان دا ‘دا نفت تکنولوژی سی یوخدور. آمریکا دا ،اینگیلیس ده وار. بو تکنولوژینی گتیره بیلمه میز اوچون، بو اؤلکه لرله یاخین اولماق گره کیر. یوخسا گئدیب ایران ایله آنلاشما باغلاماق زوروندا قالیریق. اصلینده او اؤز نفتینی چیخاردانمیر، بیزیمکینی نه جور چیخارداجاق؟

روسیه نین ده چاغداش تکنولوژیسی یوخدور. نفت تکنولوژیسینین باشیندا اولان باکو دور. بیز روسیه دن نه آلاجاییق؟

«دیره نیشدن باغیمسیزلیغا، ائلچی بی کیتابیندان
یازار :عاقیل صمد بَیلی »

اویغونلاشدیران : ا.دیلمانلی

بیشتر بخوانید

قابلیت‌های شگفت‌انگیز زبان تُرکی و آرزوهای برباد رفته پان‌فارسیسم / محمد رحمانی فر

  قابلیت‌های شگفت‌انگیز زبان تُرکی و گستره فرامنطقه‌ای آن، چیزی نیست که به مذاق دشمنان …

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *