خانه / آذربایجان / ابولفضل ائلچی بی یین توتوقلانماسی و جزا کمپی /اویغونلاشدیران : ا.دیلمانلی

ابولفضل ائلچی بی یین توتوقلانماسی و جزا کمپی /اویغونلاشدیران : ا.دیلمانلی

 

بو بؤلوم، ده یرلی عالیمیمیز، عدالت طاهیرزاده ایله لیدئریمیز ائلچی بی یین دانیشیغیندان آلینمیشدیر :

-بی، سن توتوقلاندیغیندا ،آزربایجان دا سیاسی موجادیله اوزوندن توتوقلانما اولموش دئیه بیله ریک؟
-خیر یوخدو. حرکت یؤنلندیریلیردی. سومقایت دا و بعضی یئرلره کیچیک گروه لار دا واریدی.
اونلاری ک. گ. ب یه چاغیراراق دانیشدیریر، بیر کاغاذ دا ایمضا آتدیریلاراق ،کنترل آلتیندا اولدوقلاری بیلدیریلیردی.
بو جور صؤحبت لر واردی آما، مساله نی علمی اساس دا اورتایا قویوب علمی شکیل ده قاباغا آپارماق یوخدو. بو اوزدن منی ،مرکز کمیته نین (کوممونیست پارتی) پروپاگاندا (تبلیغات) شعبه سینه گؤره وه دعوت ائتدیلر. اصلینده آماج لاری منه گؤره وئرمک له، ائتکی سیزلشدیرمک دیر (خنثی ائتمک).

حیدر علییئوین ایقتیداری دؤنه مینده یانیما آدام گؤندردیلر. کمونیست پارتی نین یونیوئرسیته تمثیل جی سی ایکی دفعه خواهش ائتتدی، فقط گئتمه دیم. سونرالار گؤردولر کی منی ائتکی سیزلشدیرمک مومکون دئییل دیر ،گئری یه تک یول قالیردی، حبس ائتمک. و ۱۹۷۵ ایلینده حبس ائتدیلر.
-حبس لیک دؤنه می حاققیندا دانیشیرمیسین بی ایم ؟ ک. گ. ب نین زیندانیندا ایکی ایل قالمیسان ؟
– ایکی ایل دئییل، بیر ایل یاریم حبس وئردیلر و بونون آلتی آیینی ک. گ. ب زیندانیندا یاتدیم. بیر ایلینی ایسه داش اوجاغیندا چالیشدیردیلار.

-بیراز بو قونودا دانیشا بیلرسیز ؟
– ک. گ. ب ده ده یاخجی اینسانلار واریدی. بیر قیسمی جاناوار کیمی اوستومه یومولموشلار. آنجاق اؤیرندیم کی ،ایلک زامانلاردا حبسیم له ایلگی لی اولونان رای گیری ده، یئترلی رای اله گلمه میشدیر.
ک. گ. ب ایچه ری سینده کی بعضی اینسانلار حبسیمین علیهینده اولموشلار. سونرا چالیشمالاریمی آرتدیردیغیم اوچون ،منی ساوونامامیشلار.
منی ایکی اوچ دفعه ک. گ. ب یه دعوت ائتدیلر،اویاردیلار (اخطار وئردیلر) آما سونوچ آلابیلمه دیک لرینی گؤردوکلرینده ،رای گیری ده ۲۷ نفر توتوقلانماما، ۷ نفر ایسه علیهینه رای وئرمیشدیر. بوجور اولدو توتوقلانماغیما قرار وئریلمیشدیر.

-یعنی توتوقلانما قراری رای گیری ایله گرچک لشمیشدیر؟
-بلی، رای گیری سونوجو توتوقلانما قراری آلینمیشدیر. ایسته دیک لری بویودو ؛ساده جه منی دئییل، مسلک داشلاریمدان، دوستلاریمدان و اؤیرنجی لریمدن ده بیر نئچه سینی گؤز آلتینا آلاراق ،ایشی بؤیوتمه یه چالیشیردیلار.
منده تک باشیما گئتمه یه چالیشیردیم. داش اوجاغیندا چالیشمایا گلدییمده، سیاسی فعالیت لر نه ده نیله توتوقلانان آداملارین ایصلاح ائتمک کمپین ده، ان آغیر ایشده چالیشدیریلماسی گرکتییی ایله ایلگی لی مادده نی اوزومه اوخودولار.

– من سیاسی توتوقلولارین فیزیکی ایشلرده چالیشدیریلمادیقلارینی ظن ائدیردیم.
– اؤنجه لری من ده اوجور بیلیردیم، تام ترسی ایمیش. دئمک ان آغیر ایشلرده چالیشدیرماقلا ایصلاح ائده جک لر. اؤنجه منی داش اوجاغینا گؤتوردولر.
– آزربایجان دا می؟
– بله، باکی یاخینلاریندا، قاراداغ دا. اورادا دوستاق وار. داش اوجاغیلا دوستاق آراسیندا ایکی کیلومتر آرا واردی. هر گون اطرافیمیزدا سیلاحلی و کؤپک لی سرباز لارلا بیزی گؤتوروب – گتیریردیلر.
گئتدییمیز یولدا بیر آتدیم ائشیه آتا بیلمزدین.

آزجا اعتراض ائتدین می، قافان دان گولله یاغدیریلیردی ؛یئره یاتین، دئیه چیغیریرلار. اورادا چوخ ظولم گؤردوک. بیزه ظالیم جه داورانیردیلار.
بیر نئچه دفعه کؤپه یی توتوقلو یولداشلارین اوستونه کوشکورتدوقلاریندا ،کؤپه یه ضربه وورموشدوم. آنیندا سیلاحی سینه مه دایایاراق ،منی وورماق ایسته دیلر. یولداشلار آرایا گیره رک منی ساووندولار.
گونده ۹۰۰ – ۹۵۰ داش یوکله مه زورونلولوغوموز واریدی. داشین هر بیری ۲۵ کیلویدو. بیر سوره بو شکیل ده چالیشدیم. سونرا دا یولداشلار منه یاردیم ائتمه یه باشلادیلار. چوخ زامان یوکله مه یی اونلار ائدیردیلر. اونلار یاردیم ائتمه سیدی، منیم دوروموم چوخ آغیر اولوردو. اونلار دا بونون منه گؤره بیر ایش اولمادیغینی آنلاییردیلار.

-تعجب ائدیرم، اوراداکی توتوقلولار، ائلچی بی یین نه ایسته دییینی هارادان بیلیردیلر ؟
– خیر، اونلار اؤزللیکله بو سبب دن منه سایغیلا یاناشیردیلار: ک. گ. ب زیندانیندا یاتدیغیم اوچون.
دوستاغین بیر قورالی واردی؛ دوستونو، یولداشینی ساتماماق.
اگر کیمسه یی ساتمایاراق حبسه گیرمیش سن، سنه سایغیلا یاناشیرلار. من اورایا گئتمه دن اؤنجه ،اوراداکی توتوقلولار دورومو بیلیردیلر. گلدییمده دئدیلر کی ،چوخ چوخ آدامی توتوقلاماق ایسته میشدیرلر ،فقط سن کیمسه یی ساتمامیشدین. سنه سایغیمیز وار. دوستاق داکی آغلار توپلانیر ،تازا گلن توتوقلو حاققین دا قرار وئررلر.

منیم له ایلگی لی آلدیقلاری قرار :بو آدام توخونولمازدیر (بو آدامی راحاتسیز ائتمک اولماز). موطلق سایقیلا یاناشمالی بیر آدام دیر. اودا ایمپیراطورلوغا قارشی ساواشیر ،بیز ده.

(اونلار دا اؤزلرینی ایمپیراطورلوق ایله ساواشان ساییرلار ،فقط اونلارین اؤزلرینه اؤزه ل دوشونجه لری وار) اوردا اولانلار منه بیر چوخ سورو سوراردیلار :سیاسی سورولار، یاشام لا ایلگیلی سورولار، SSCB ایله ایلگیلی سورولار و دینی سورولار.

چوخ زامان دئیردیلر کی سن بونلاری بیزه آچیقلا ،ایشینی بیز گؤره ریک. گئدیب داشلاری ماشینا آتیب گلردیلر. منده اونلارلا آیدینلاتیجی صؤحبت لر ائدردیم. بو اوزدن ده منیمله سایغی لا داوراناردیلار. اوردا دا ک. گ. ب نین تعلیمات وئردییی بیر نفر واردی. منه ساتاشیردی، فقط من اونو هئچه سایمازدیم.
ایلک دفعه منی اؤلدورمک ایسته دیلر. بیر دفعه سینده گئجه قارانلیق دا اورتالیق قاریشدی. منده ساواشانلاری آییرماق اوچون آرایا گیردیم.دئمک بو ایش بیر سناریویموش.

منیم شخصیتیمی بیلدیکلری اوچون آرایا گیردییمده پیچاق لا ووروب اؤلدوره جک دیلر. قیسمتیم واریمش کی آرخا طرفیمده اولان بیر یولداشیم ،منی وورماق ایسته یه نین الینی توتاراق ،پیچاغینی آلمیشدیر.
سونرا منی وورماق ایسته ین آدامی دانیشدیردیم. اینکار ائتدی، دئمک منی تانیمازمیش. منی دوستاقدا بیر شکیل ده اویونا گتیریب حبس سوره می آرتیراراق، باشقا یئره گؤندرمک ایسه ییردیلر.
من دیلکچه یازاراق، سیاسی توتوقلولارین اولدوغو کمپه گئتمک ایسته دییمی بیلدیردیم. دیلکچه می قبول ائتمه دیلر. ایکینجی دفعه دیلکچه یازسام دا دا ،اونو دا رد ائتمیشدیلر .

-دوستاق یا‌شامینیز دوشونجه لرینیزی نئجه ائتکی لمیشدیر؟
-دوستاق یاشامی چوخ آغیر بیر اوخول دور. یعنی حاق لی و یا حاق سیز ازیلن اینسان چوخدور.
مثلا گؤرورسن ۱۹- ۲۰ یاشیندا گنج لر، گرک سیز بیر سؤز اوزوندن ،بیر – بیرلرینه پیچاق چکیرلر. سن ده مجبور ایکیسینین آراسینا گیریرسن. آغ ساققال لی لیق سوروملولوغو وار.
بیر دفعه سینده ایکی پیچاقلی ساواشین آراسینا گیرمیشدیم. بیریسی پیچاغی بئلیمه دایایاراق ؛ «چکیلمز سن ووراجام» دئدی. من ده «وورسان دا چکیلمرم» دئدیم. سونوندا حیرص له نه رک پیچاغی یئره فیرلاتیب گئتدی.

او ایکی نفر، بیر آی سونرا باریشدیلار. گلیب مندن اؤزور دیله دیلر. هر زامان میننت دویغوسویلا : «سن اولماسایدین ایکیمیزدن بیریمیز اؤله جک ،بیریمیز ده ان آزیندان یارالاناجاغیدیق» دئدیلر. بوجور اولای لار سیخ – سیخ یاشانیردی. بو داورانیشیمدان آسیلی اولاراق ،منه اولان سایغی دا آرتمیشدیر.

دیره نیشدن باغیمسیزلیغا، ائلچی بی» کیتابیندان ؛ یازار: عاقیل صمد بیلی

بیشتر بخوانید

قابلیت‌های شگفت‌انگیز زبان تُرکی و آرزوهای برباد رفته پان‌فارسیسم / محمد رحمانی فر

  قابلیت‌های شگفت‌انگیز زبان تُرکی و گستره فرامنطقه‌ای آن، چیزی نیست که به مذاق دشمنان …

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *