خانه / آذربایجان / عینیت ترکانه و ذهنیت ترک‌ستیزانه در چند سکانس /محمد رحمانی فر

عینیت ترکانه و ذهنیت ترک‌ستیزانه در چند سکانس /محمد رحمانی فر

 

سکانس اول: چندی پیش، ویدیویی در فضای مجازی پخش شد که نشان می‌داد مردم یکی از نقاط ایران از غفلت راننده کامیون و باز ماندن در کانتینر آن سوء استفاده کرده و اقدام به غارت محتویات آن می‌نموده‌اند.

سکانس دوم: چندی پیش ویدیویی در فضای مجازی پخش شد که نشان می‌داد مردم ترک آذربایجان محموله بار یک کامیون چپ شده در محور جلفا را جمع کرده و به راننده تحویل می‌دادند.

سکانس سوم: چندی پیش ویدیویی در فضای مجازی پخش شد که نشان می‌داد مردم ترک آذربایجان محموله بار یک وانت نیسان چپ شده در اتوبان کسایی تبریز را جمع کرده و به راننده تحویل می‌دادند.

سکانس چهارم: چندی پیش ویدیویی در فضای مجازی پخش شد که نشان می‌داد خلبان ترک خطوط هوایی ترکیه وقتی متوجه می‌شود معلم دوران تحصیل وی مسافر همان هواپیماست به شایستگی از وی تقدیر به عمل می‌آورد.

سکانس پنجم: دیروز تصویری در فضای مجازی پخش شد که نشان می‌داد یک پیرمرد تبریزی هنگام فروش چای، عین همان پاکت چای را در کفه دیگر ترازو گذاشته بود تا کم‌فروشی نکرده باشد.

در مورد سکانس‌های اول تا چهارم تاکنون هیچ واکنشی از سوی صدا و سیمای ایران مشاهده نکرده‌ام (اگر هم واکنشی داشته‌اند، من ندیده‌ام). اما در خصوص سکانس پنجم امروز صبح مجری یک برنامه رادیویی بدون اینکه کوچک‌ترین اشاره‌ای به تبریز و زبان یا لهجه فروشنده تبریزی داشته‌باشد واکنش نشان داد و اقدام وی را ستود. البته، شاید انتظار من در خصوص اشاره به محل زندگی و زبان فروشنده مزبور بی‌مورد به نظر برسد ولی برای اینکه نشان بدهم این انتظار چندان هم بی‌مورد نبوده، سکانس ششم را ملاحظه بفرمایید:

سکانس ششم: چند ماه پیش درست در بحبوحه کمبود اقلام سوپر مارکتی و گرانی‌های افسارگسیخته اخیر، صدا و سیمای ایران اقدام به پخش انیمیشنی کرد که در آن صاحب یک سوپرمارکت با لهجه غلیظ ترکی و البته با نام اصیل ترکی (سنجر) به جای تامین اقلام مورد نیاز مردم و پرکردن قفسه‌های خالی مغازه خود، اقدام به خرید و فروش سکه، فروش ماست تاریخ گذشته، بدرفتاری با مشتری فارس‌زبان… نموده‌بود!

در اینجا نمی‌خواهم از منظر ناسیونالیسم رمانتیک به واکاوی محتوای سکانس‌های فوق بپردازم و ادعا کنم که تمام ترک‌ها خوبند و تمام فارس‌ها بد! بلکه می‌خواهم اشاره‌ای داشته‌باشم هرچند کوتاه به انگاره خیر و شر در ذهنیت اساطیری برخی از فارس‌‌های ایران که هرچند متمدن شده‌اند و در دنیای مدرن زندگی می‌کنند ولی نتوانسته‌اند معیارهای زندگی مدرن و متمدنانه امروزی را جایگزین افکار نژادپرستانه خویش نمایند. آنهایی که فکر می‌کنند تمام فارس‌ها خوبند و تمام ترک‌ها بد! آنهایی که فکر می‌کنند فارس‌ها خیر مطلق هستند و ترک‌ها شر مطلق!

آری، در پرتو چنین انگاره‌هایی است که شخصیت‌های منفی فیلم‌های ایرانی حتماً باید دارای لهجه ترکی باشند! در پرتو چنین انگاره‌هایی است که لهجه پیرمرد چای‌فروش تبریزی باید سانسور شود ولی لهجه شخصیت منفی انیمیشنی خیالبافانه صدا و سیما باید ترکی باشد! در پرتو چنین انگاره‌هایی است که در یکی از سریال‌های تاریخی تلویزیونی، ستارخان کم سوادی که طبعاً آشنایی چندانی به زبان فارسی نداشته، فارسی را به صورت سلیس و بدون لهجه صحبت می‌کند و ناصرالدین شاه قاجار با آن همه تعلیم و تربیتی که در دربار سلطنتی از آنها برخوردار بوده و با آن همه کتاب‌ها و اشعاری که به زبان فارسی نوشته و با آن همه نبوغی که در عرصه‌های مختلف هنری از جمله نقاشی، عکاسی و شعر از خود بروز داده و با اینکه علاوه بر ترکی و فارسی به زبان فرانسه هم تا حدود زیادی تسلط داشته و حتی سودای یادگیری زبان روسی را هم در سر داشته، فارسی را با لهجه غلیظ ترکی صحبت می‌نماید!

البته، شکی نیست که داشتن لهجه ترکی هیچ عیبی ندارد، بلکه آن چه عیب دارد ذهنیت بیمار کارگردان سریال مزبور و کارگردانان سریال‌ها و انیمیشن‌هایی از این دست است که از لهجه ترکی صرفاً به عنوان ابزاری برای تخریب شخصیت انسان‌ها استفاده می‌کنند.

بیشتر بخوانید

نقدی بر ایده فدرالیسم در ایران

“باور به گفته هایت فریبکاری تو را کارساز می کند، این بار به گونه ای …

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *