چهارشنبه - ۲۵ فروردین ۱۴۰۰
خانه / اخبار / فرانسیس فوکویاما: پهپادهای ترکیه دنیا را متحول کرد

فرانسیس فوکویاما: پهپادهای ترکیه دنیا را متحول کرد

اؤیرنجى: فرانسیس فوکویاما، فیلسوف آمریکایی در مقاله‌ای تحت عنوان «پهپادها در خاورمیانه» در خبرنامه «آمریکان پورپس» از پهپادهای ترکیه نوشت.

فرانسیس فوکویاما، فیلسوف آمریکایی، متخصص اقتصاد سیاسی و نویسندهٔ کتاب «پایان تاریخ و آخرین انسان» در مقاله‌ای تحت عنوان «پهپادها در خاورمیانه» در خبرنامه «آمریکان پورپس» از پهپادهای ترکیه در شکل‌دهی سیاست خاورمیانه نوشت.

در اوایل سال ۲۰۱۰ که من برای اولین بار با پهپادها شروع به کار کردم، پیش‌بینی کردم که اگر می توانم یک پهپاد داشته باشم، هرکس دیگری نیز می تواند، و این تأثیرات بزرگی برای سیاست جهانی خواهد داشت. در آن زمان، فناوری پهپادها تا حد زیادی توسط ایالات متحده و اسرائیل کنترل می شد، اما من متذکر شدم که گسترش وسیع آن و تغییر ماهیت درگیری های بین کشورها امری اجتناب ناپذیر است. معتقد بودم که از آنها برای استفاده‌های خاص از جمله ترورهای هدفمند بکار گرفته خواهد شد و هنری سوکولسکی اخیراً پیش‌بینی کرده بود که می توان از آنها علیه زیرساخت های حیاتی مانند نیروگاه های هسته ای استفاده کرد. هنوز هیچ یک از این تهدیدها عملی نشده است، اما فضای جهانی، دیگر توسط پهپادهای نظامی تغییر کرده است.

بازیگر اصلی این تحول، ترکیه، و در دوره رئیس جمهوری رجب طیب رجب اردوغان است. این کشور پهپادهای داخلی خود را تولید کرده و در چندین درگیری نظامی اخیر از آنها به نحو احسن استفاده کرده است: لیبی، سوریه، در جنگ قره باغ بین ارمنستان و آذربایجان و جنگ با پ‌ک‌ک در داخل مرزهای خود. در این روند، این کشور خود را به یک بازیگر اصلی و قدرت منطقه ای با توانایی بیشتری در شکل دادن به نتایج درگیری‌ها در مقایسه با روسیه، چین و ایالات متحده ارتقا داده است.

پهپادهای تورک مانند بایراکتار تی‌بی۲ و عنقا-اس توسط بایکار ماکینه، شرکت صنایع دفاعی ترکیه به رهبری سلچوک بایراکتار، ساخته شد. انگیزه ایجاد پهپادهای تولید داخل ناشی از تحریم نظامی ایالات متحده در سال ۱۹۷۵ بود و عدم تمایل واشنگتن به فروش پهپادهای پیشرفته «پریدیتور» و «ریپر» به این کشور. موجب شد تا ترکیه پهپادهای «هرون» را از اسرائیل خریداری کند، اما متوجه شد که این رابطه نیز مشکل ساز است. با این وجود ساخت پهپادها برای ترکیه چندان هم سخت نشد و جدیدترین پهپادهای ترکیه نیز بسیار چشمگیر هستند. بایراکتار تی‌بی۲ می تواند ۲۴ ساعت در آسمان بماند و مأموریت های شناسایی و تهاجمی را انجام دهد.

کارآیی این سلاح ها اولین بار در مارس ۲۰۲۰ در خارج از مرزهای ترکیه در سوریه نشان داده شد؛ جایی که آنکارا به تلافی حمله سوریه با حمایت روسیه که منجر به کشته شدن ۳۶ سرباز ترکیه شد، حمله ویرانگری به نیروهای نظامی سوریه که در حال انتقال به استان ادلب در مرز ترکیه بودند انجام داد. تصاویر ویدئویی نشان می داد که آنها خودروهای زرهی سوریه را یکی پس از دیگری از جمله بیش از ۱۰۰ تانک، نفربر زرهی و سیستم های دفاع هوایی را منهدم می کنند.

حمله سوریه به طور کامل متوقف شد و استان ادلب به عنوان پناهگاهی برای پناهندگان امن شد. سپس در ماه مه، پهپادهای ترکیه برای حمله به یک پایگاه هوایی در لیبی که توسط نیروهای ژنرال خلیفه حفتر مورد استفاده قرار می‌گرفتند استفاده شدند، که با تحمیل تلفات سنگین به نیروهای حفتر که می‌خواستند طرابلس را تصرف کنند، پایان یافت. سرانجام، در طول جنگ قره باغ در ماه سپتامبر، پهپادهای ترکیه که در ارتش آذربایجان علیه ارمنستان استفاده می‌شدند، تخمین زده شد که دست کم ۲۰۰ تانک، ۹۰ خودروی زرهی و ۱۸۲ قبضه توپ را منهدم کرد و این ارمنستان را مجبور کرد که از خاک آذربایجان خارج شود. این موضوع به یک افتخار ملی در ترکیه تبدیل شده است.

به نظر من ترکیه با استفاده از پهپادها قصد دارد ماهیت قدرت زمینی را تغییر دهد به گونه ای که ساختارهای موجود نظامی را تضعیف کند؛ به روشی که پیش‌تر «درِدناوت»ها ناوهای جنگی را منسوخ کرد؛ یا ناوهای هواپیمابر که ناوهای جنگی را در جنگ جهانی دوم منسوخ کرد. تسلیحات زمینی ترکیبی از آن نوع هستند که دو بار عراق را در جنگهای خلیج شکست دادند و در آن تسلیحات زمینی با توجه به تانکها ساخته می شدند و برتری آنها به این دلیل بود که سالها فقط یک تانک می توانست یک تانک دیگر را نابود کند. یکی از واقعیت های کم شناخته شده در مورد جنگ خاورمیانه ۱۹۶۷ این بود که در حمله هوایی گسترده اسرائیل تنها چند تانک مصری از هوا منهدم شدند، زیرا ضربه زدن به یک هدف بسیار کوچک با هواپیما بسیار دشوار بود. در طی سالهای بعدی، مهمات‌هایی با هدایت دقیق شروع به تولید انبوه شدند و هدف قرار دادن تانکها بسیار آسان تر شد. اما آنها هنوز هم به تسلیحات گران قیمتی مانند هواپیمای تهاجمی ای-۱۰ احتیاج داشتند و این به نوبه خود دفاع هوایی گران قیمتی را برای استفاده در برابر یک تجهیزات پیچیده طرف مقابل ضروری می کرد.

پهپادها اکنون این روند را به میزان قابل توجهی تغییر داده اند زیرا نسبتاً ارزان هستند، هدف قرار دادن آنها سخت است و بدلیل نبود خلبان، جان نیروی انسانی را نیز به خطر نمی اندازند. نظامیان در سرتاسر جهان اکنون در چالش هستند تا دریابند که چگونه از خود در برابر پهپادها دفاع کنند و مشخص نیست چه کسی در مسابقه تسلیحاتی بین پهپادها و اقدامات متقابل پهپادی پیروز خواهد شد. اما این احتمال وجود دارد که جهان آخرین جنگ مبتنی بر تانک خود را در طول جنگ ۲۰۰۳ عراق دید.

پهپادها برای ارتقاء ترکیه به عنوان یک قدرت منطقه ای در سال ۲۰۲۰ اقدامات زیادی انجام داده اند. این کشور اکنون نتایج سه درگیری را به طور قاطع شکل داده و گفته است که موارد مشابه بیشتری را انجام خواهد داد. خاورمیانه که به نظر می رسید در امتداد خطوط سنی و شیعه قطب‌بندی شده است و این دو مخالف اصلی، عربستان سعودی و ایران هستند، در واقع کاملاً چند قطبی است. ترکیه خود را به طور دائم با هیچ کشوری همسو نکرده است. این کشور در لیبی با قدرت های سنی مذهب کشورهای حوزه خلیج مخالفت کرده است. همزمان با حمله به نیروهای روسی در سوریه با خرید سامانه دفاع هوایی اس-۴۰۰ روسیه را در کنار خود قرار داده است. و علیرغم ادامه عضویت در ناتو، از همسویی اهداف خود با واشنگتن امتناع ورزیده است. با این وجود پهپادهای بایراکتار تی‌بی۲ را نیز به اوکراین فروخته است که این امر می تواند در حل این درگیری [روسیه و اوکراین] کمک کند.

این پیامدهای خوبی به همراه داشته است. مداخله ترکیه در سوریه آنچه که می توانست یک قتل‌عام علیه آوارگانی باشد که در استان ادلب پناهنده شده بودند را از میان برداشت. اگر اسد در بازپس گیری این استان موفق می شد، یک بحران بزرگ دیگر پناهندگی با پیامدهای بزرگ برای اروپا ایجاد می کرد. معلوم نیست اگر ژنرال حفتر طرابلس را اشغال می کرد، موضع جهانی نسبت به آن چه می‌شد. از طرف دیگر، مداخله ترکیه در قره باغ کوهستانی یک بحران گسترده پناهجویان را برای ارامنه ایجاد کرد، [اما از سویی دیگر به بحران ۱ میلیون آواره آذربایجانی پایان داد]. ماهیت چند جانبه درگیری های خاورمیانه حل آنها را دشوارتر می کند و یکی از دلایلی است که پس از نزدیک به یک دهه جنگ داخلی سوریه همچنان ادامه دارد.

بسیاری از منتقدان سیاست های پهپادی ایالات متحده هنوز هم در جهانی زندگی می کنند که فکر می‌کنند ایالات متحده و اسرائیل اصلی ترین کاربران این فناوری هستند. اما آن جهان در حال حاضر وجود ندارد و به سرعت جای خود را به جهانی می دهد که در آن پهپادها به سلاح های اصلی میدان جنگ تبدیل می شوند. آنچه که در طی ده سال آینده به نظر می رسد پیش‌بینی هرکسی باشد.

بیشتر بخوانید

تعطیلی اصناف غیرضروری بازار تبریز با شروع موج چهارم کرونا!

اؤیرنجى : با شروع موج چهارم و افزایش بی‌سابقه آمار همه‌گیری بیماری کرونا، برای مقابله …

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *