چهارشنبه - ۲۵ فروردین ۱۴۰۰
خانه / آذربایجان / قلمداد کردن زبان مجعول آذری بعنوان زبان قدیمی و اصیل آذربایجان در دوره پهلوی / دکتر توحید ملک زاده

قلمداد کردن زبان مجعول آذری بعنوان زبان قدیمی و اصیل آذربایجان در دوره پهلوی / دکتر توحید ملک زاده

در راستای اقدامات ضد ترک در دوره پهلوی، قرعه به نام احمد کسروی تبریزی در آمد که وی رساله و تئوری جدید آذری را در سال ۱۳۰۴ ارائه داد. براساس ادعای کسروی گویل اهالی آذربایجان زبان قدیم آذری را داشتند که بعدها زبان ترکی را یادگرفته اند…گرچه ایشان در طی مقالاتی که در مجله العرفان مصر چاپ شد (کسروی، احمد، زندگانی من-تهران ۱۳۴۸، ص۳۲۱) به سیاسی بودن این نظر و در نتیجه اشتباه بودن آن اقرار کرد. اما تبعات به اصطلاح این کشف عجیب پس از نود سال هنوزهم از بین نرفته است.

این سیاست که به صورت دکترین رسمی رژیم پهلوی در آمد سبب گردید تا به تدریج اطلاق کلمه ترکی به زبان اصیل مردم آذربایجان در نوشته های رسمی و دولتی متروک گردیده و نام آن به آذری تبدیل شود. در قاموس اینان آذری لهجه ای اززبان فارسی محسوب می شد. امری که برخلاف حقایق علم زبان شناسی  و تاریخی است.

ترویج گسترده این تئوری سبب شد تا پرنس ارفع تبریزی در کتاب خاطرات خود زبان ترکی آذربایجانی میرزا فتحعلی خان آخوندوف را « ترکی قفقازی» و زبان خود را  « آذربایجانی»  بداند. (ایران دیروز،خاطرات پرنس ارفع،تهران ۱۳۴۵- چاپخانه وزارت فرهنگ و هنر،ص۴۹) در خاطرات خلیل پاشا نیز آمده است که وی وقتی در تبریز به ملاقات محمد حسن میرزای ولیعهد می رود بنا به پروتوکل رسمی محمد حسن میرزای ولیعهد که زبان مادریش ترکی بود با او فارسی سخن می گوید و پس از اتمام پروتوکل ، دو ترک « محمد حسن میرزا و خلیل پاشا » به ترکی صحبت می کنند ( خاطرات خلیل پاشا، بیتمه ین ساواش، استانبول). مجله فکاهی ملا نصرالدین نیز اینبار به صورت کاملاً جدی سیاست فارس محوری در آذربایجان و حتی ممالک محرومه قاجار  به نقد می کشد.

بنیانگذار جزب توده و از بزرگان کمونیسم در ایران دکتر ارانی تبریزی که در آلمان طرفدار نظام شاهنشاهی و به اصطلاح عظمت آن دوران بود پس از بازگشت به ایران علیه ترک و زبان ترکی آذربایجان مقاله می نویسد و برای ریشه کنی این زبان در آذربایجان پیشنهادهایی ارائه می کند. پیشنهادهایی که هیچگاه نتوانست  و نمی تواند عملی شود.

با اقدامات نظری گروه شونیست آریایی گرا و اقدامات عملی رضا خان جهت ساقط کردن ترکان از اداره ایران و انقراض  حکومت ترکان قاجار، دولت ترکیه موضوع را جدی میگیرد. در آخرین سفر سلطان احمد شاه به اروپا مصطفی کمال آتا تورک که به تازگی به ریاست جمهوری ترکیه جدید انتخاب شده بود وزیر مختار ایران انوشیروان سپهبدی را که از طرف مادر منسوب به قاجاریه بود را احضار و به وی گفته بود که فورا خود را به پاریس رسانده این پیام محرمانه شفاهی را به سلطان احمد شاه برساند. مبنی بر اینکه اگر احمد شاه مایل به بازگشت به تخت سلطنت بود ترکیه می تواند قوای کمکی در اختیار وی قرار دهد تا از طرف غرب به تهران مراجعه کند ولی سلطان احمد شاه این پیشنهاد را به سبب عدم تمایلش به مداخلات خارجی در باز پس گیری حکومت رد می کند و لاجرم آتاتورک با سردار سپه روابط دوستی برقرار می نماید.( مکی، حسین، زندگانی سیاسی سلطان احمد شاه انتشارات امیر کبیر چاپ چهارم۱۳۷۰، ص۲۴۴).  ۶ اسفند ۱۳۹۹

بیشتر بخوانید

زینال تنهایی به اتهام نشر اکاذیب به جزای نقدی محکوم شد.

  اؤیرنجى : زینال تنهایی فعال ملی آزربایجانی ساکن تبریز توسط شعبه ۱۱۲ دادگاه کیفری …

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *