خبر فوری
خانه / مقاله / مرگ سیاه و کرونا / هادی ستاری

مرگ سیاه و کرونا / هادی ستاری

مرگ سیاه یا طاعون خیارکی یک اپیدمی ویرانگر بود که نیمی از جهان را به کام مرگ کشاند. این باکتری ابتدا در چین شیوع پیدا کرده و سپس از طریق بازرگانان ژنوی که این باکتری را به وسیله کک ها و موش ها حمل می کردند در سراسر اروپا منتشر شد. این باکتری در سال ۱۳۴۷ میلادی به استانبول، در ۱۳۴۸ به چکمه ایتالیا، در ۱۳۴۹ به پاریس و لندن و در سال ۱۳۵۳ به مسکو رسید.

ظهور فئودالسیم (ارباب رعیتی) در اروپا برای اولین بار به سقوط امپراطوری روم غربی در ۴۷۶ میلادی بر می­گردد. در آغاز قرن ۱۴ میلادی نیز نظام اقتصادی اروپا بر پایه فئودالیسم بود. گسترش طاعون و کاهش شدید جمعیت در اروپا باعث افزایش بیش از حد قیمت کار کارگر و ارزان شدن قیمت اجاره زمین گشت. این عوامل باعث از هم پاشیدگی روابط فئودالی شد. این عوامل رعایا را تشویق کرد که خواهان آزادی بیشتر برای خود و تغییر شرایط باشند. دولت انگلستان برای جلوگیری از افزایش قیمت کار در سال ۱۳۵۱ میلادی «نظامنامه کارگران» را ابلاغ کرد که به موجب آن دولت سعی داشت قیمت کار را به همان اندازه قبل از شیوع طاعون نگه دارد.

تلاش های دولت انگلستان برای جلوگیری از افزایش قیمت کار میسر واقع نشد. این تغییرات نهادی باعث به وجود آمدن شورش های دهقانی ۱۳۸۱ میلادی به رهبری «وات تایلر»، که توانست حتی لندن را فتح کند، شد. اما سرانجام این شورش های دهقانی شکست خورد ولی دیگر هیچ گاه روابط سنتی فئودالی اجرا نشد بلکه به جای آن بازارهای فراگیر در انگلستان شروع به گسترش کردند.

مرگ سیاه یک برهه تاریخی سرنوشت ساز بود که با بهم زدن توازن سیاسی و اقتصادی کشورها سبب تغییر سرنوشت ملت­ها شد.

ویروس کرونا در دسامبر ۲۰۱۹ میلادی در شهر ووهان چین شیوع پیدا کرده و پس از مدت کوتاهی به همه­گیری جهانی رسید.  دولت های برای جلوگیری از افزایش تعداد مبتلایان به این ویروس، ناچار شروع به قرنطینه کردن شهرها و تعطیلی مشاغل کردند. با اینکه دولت ها ابتدا از اجرای قرنطینه خودداری می کردند ولی سرانجام تحت تاثیر افکار عمومی مجبور به اجرایی کردن قرنطینه شدند. به همین علت عده ی کثیری از بازاریان و سرمایه داران خُرد با ورشکستی روبرو شدند. بعضی از کارخانجات و شرکت های بزرگ نیز کارگران خود را اخراج یا به مرخصی اجباری بدون حقوق فرستادند.

خرده سرمایه دار ورشکست شده ناچار به طبقه پایین تر سقوط کرده و کارگران اخراج شده به سیل عظیم بیکاران پیوستند.

هادی ابوی، دبیرکل کانون عالی انجمن‌های صنفی کارگران در گفت و گو با خبرنگار اقتصادی خبرگزاری تسنیم، درباره کارگرانی که به بهانه کرونا از سوی کارفرمایان اخراج شدند گفت: «شیوع ویروس کرونا برای کل جهان بود. اما تعدادی کارفرمایان سوء استفاده کردند و کارگاه خود را تعطیل کردند.»

فتح­الله بیات، رئیس اتحادیه کارگران قراردادی و پیمانی ایران، ۱۳ فروردین ۱۳۹۹ در مصاحبه ای با ایلنا گفت: «با ادامه یافتن این شرایط وضعیت وخیم‌تر می‌شود. ما سال جدید را در اوج بحران شروع کرده‌ایم و در شرایطی که برخی کاستی‌ها وجود داشت، بحران تعطیلی یا کاهش فعالیت کسب‌و‌کار‌ها هم رقم خورد. ادامه این وضعیت تا یکی دو ماه دیگر می‌تواند بحران را عمیق و خطرناک کند، مگر این‌که اقدامات عاجلی صورت گیرد و خسارت‌ها جبران شود».

خبرگزاری فرارو در خبری نوشت: رئیس مؤسسه عالی پژوهش تأمین اجتماعی با اشاره به وضعیت بیکاری در کشورمان گفت: مطالعات در ایران نیز حاکی از اثرات گسترده همه‌گیری بر اشتغال کشور است. بر اساس گزارش مرکز پژوهش‌های مجلس، در دورۀ همه‌گیری در بهترین حالت ۲.۹ میلیون نفر و در بدترین حالت ۶.۴ میلیون نفر از کل شاغلان کشور کاسته می‌شود.

با توجه به اظهارات دبیرکل کانون عالی انجمن‌های صنفی کارگران، رئیس اتحادیه کارگران قراردادی و پیمانی ایران و رئیس مؤسسه عالی پژوهش تأمین اجتماعی می توان دریافت که ویروس کرونا نقش مهمی در افزایش بیکاری داشته است.

با توجه به تاثیرات طاعون خیارکی به اقتصاد و فروپاشیِ نظام فئودالی در اروپا، شاید بتوان گفت که کرونا نیز پایه های کاپیتالیسم یا سرمایه داری را به لرزه در آورده است و نوید بخش اعتراضات گسترده در سراسر جهان باشد.

منابع:

تکامل نهادها و ایدئولوژی های اقتصادی، ای. ک. هانت

چرا ملت ها شکست می خورند؟، دارون عجم اوغلو

پ.ن: عکس تابلو پیروزی مرگ اثر پیتر بروگل می‌باشد

 

بیشتر بخوانید

‍ خاری بولبول / شاهین مرادی

قاجار دؤرونده قاراباغین آغابییم خانیم آدلی بیر گؤزل و خوش الحان‌لی مغنّی‌سی وار ایمیش. آتاسی‌نین …

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *