دوشنبه - ۳۱ خرداد ۱۴۰۰
خبر فوری
خانه / آذربایجان / میلّی ایستیقلالیمیزین آلوولو شاعیری ؛ خلیل‌ رضا اولوتورک

میلّی ایستیقلالیمیزین آلوولو شاعیری ؛ خلیل‌ رضا اولوتورک

 

  بوتون زامان‌لاردا سؤزون قودرتی، حؤکمو بؤیوک اولوب. مقامیندا سسله‌نیشی ایله کؤنول‌لر نورا بویانیب، عالم گولشنه دؤنوب، آیدین، ایشیقلی صاباح‌لارا دوغرو یول باشلاییب…  
هر شئیدن اوجا، دَیرلی اولان، دوشونجه‌یه حاکیم کسیلن سؤز گؤی قورشاغی‌نین رنگلری کیمی چوخ‌چالارلی‌دیر. صنعتکارلار یاراتدیق‌لاری اثرلرینده کیملرینسه معنوی دونیاسینی، طالعیینی، اوبرازینی سؤزون رنگلریله ائله تصویره آلیر کی، اونلاری سئومه‌مک، یاخینا آلماماق مومکون‌سوزدور. البتّه کی، تصویر و بنزتمه‌لرین دویغوسال‌لیقلا ایفاده‌سینده سؤزون یئری علیحده‌دیر.
اوندا دا اولا سؤز حقیقی معنادا صولحو، امین-آمان‌لیغی، خالقین آزادلیق آرزولارینی، ایستیقلالینی، میلّی منافعیینی و معنوی دَیرلرینی ایفاده ائتمیش اولسون. فیطری ایستعدادین، داغ شلاله‌سی تکی جوشقون بیر احتیراسلا آخان یارادیجی‌لیق عشقی‌نین وطنپرورلیک، یوردسئورلیک سئوگیسیله دوپ‌دولو اولان صنعت صاحیب‌لری‌نین آمالی بئله بیر عولوی حیسّ‌لرله سوسلننده خالق معنوی اوجالیغین، راحات‌لیغین، غلبه باهار طراوتی گتیرن گولزارلیغین ایچینده اولار. بوتون بونلاری بؤیوک صنعتکارلیقلا، بدیعی تفکّورون ایشیغیندا اوبرازلی شکیلده، هم ده خالقین میلّی غورورونو، موستقیل‌لیک دویغولارینی اوجادان-اوجا سؤزون قودرتیله ایفاده ائده بیلمک مهارتی ده هر کسه نصیب اولمور.
بو فیکیرلرین ایشیغی دوشونجه‌می ۱۰۰ ایلدن ده بیر قدر اوزاق‌لارا چکیب آپاریر. هانسی کی، ح.ب.زردابی، م.ف.آخوندوفدان باشلامیش، خالقی غفلتدن اویاتماق، ساوادسیزلیغا، مدنی گئری‌لیگه قارشی موباریزه‌نین، معنوی دَیرلرین، وطنپرورلیک دویغولاری‌نین فورمالاشماسی و ایجتیماعی شوعورا تاثیری یولوندا موباریزه‌نی گئنیشلندیرمک بیر آمال  اولاراق مونوّر اینسان‌لارین قلبینی چولغامیش، عومده وظیفه‌سی اولموشدور. میلّی موجادیله‌نی یایماقدان اؤترو ۱۹٫ عصرین سونلاری و۲۰٫ عصرین اوّل‌لری‌نین میلّی اویانیش دؤورونده م.شاهتاختلی، ج.محمدقولوزاده، ع.ف.نعمان‌زاده، ع.حسین‌زاده، او.حاجی‌بیگوف و دیگر معاریفپرور ضیالی‌لار دوغما آنا دیلیمیزده یاراتدیقلاری مطبوعاتدا اؤز فیکیرلرینی بیر توخوم کیمی سپمگی واجیب ساندیلار. و بئله‌لیکله، بؤیوک بیر معاریفچی نسیل – موللانصرالدینچی‌لر، فویوضاتچی‌لار میلّی دیرچلیش ایشیغیندا اؤز فیکیر و آمال‌لارینی بیر وطنداش غئیرتیله یایماغا باشلادیلار. بو یولدا تعقیب‌لر، سوء-قصدلرله اوزلشسه‌لر ده، میلّی مفکوره‌نی خالقا آشیلاماقدان چکینمه‌دیلر. و زامانی اوچون نه قدر چتین ده اولسا بونلارا موعین معنادا نایل اولا بیلدیلر. بونون آردینجا خالقی آزادلیغا، موستقیل‌لیگه آپاران  یول‌لاردا موجادیله ائدن وطنپرور ضیالی‌لار، ایجتیماعی-سیاسی خادیم‌لر بؤیوک فداکارلیق و عزمکارلیقلا شرقده ایلک موسلمان دؤولتینی، پارلمانینی، آزاد و موستقیل آذربایجان دموکراتیک جومهوریتینی قوردولار (۱۹۱۸-۱۹۲۰). جمعی ۲۳ آی یاشایان و بولشویک‌لرین غصبکارلیغی ایله دئوریله‌رک، عؤمرو یاریدا بیتن جومهوریتین قوروجولاری، غئیرتلی وطن اوغول‌لاری آز بیر واختدا قارشی‌یا قویدوقلاری بؤیوک وظیفه‌لری موستقیل‌لیک عشقی‌نین گوجو، قودرتیله حیاتا کئچیرمگه نایل اولدولار. بو گون هر بیریمیز دؤولتچی‌لیک تاریخیمیزین بیر شرفلی صحیفه‌سی اولان آذربایجان خالق جومهوریتی قوروجولاری‌نین بؤیوک فداکارلیغی ایله غورور دویوروق.
بو یئرده اؤتن عصرین آخیرلاری میلّی اویانیش دؤورونون تاریخی‌لیک و موعاصیرلیک باخیمیندان عنعنه‌وی و یئنی معنا کسب ائدن موستقیل‌لیگین برپاسی و خالقین آزادلیغی اوغروندا موباریزه‌لرده تهدیدلره محل قویمادان میلّی موجادیله‌نین اؤنونده گئدن آیدین‌لاریمیزی، وطن عاشیق‌لرینی گؤز اؤنوندن کئچیریرم. و بو میلّی-معنوی دویغولاری یاشادیغیمیز ایندیکی آنلاردا، ۷۰ ایلدن سونرا اونون برپاسی یولوندا آپاریلان موباریزه‌ده م.ا.رسول‌زاده‌نین و سیلاحداش‌لاری‌نین آذربایجانچی‌لیق مفکوره‌سیندن قور آلان، موستقیل‌لیک آمالینی روحوندا، وارلیغیندا بیر مشعل کیمی داشییان میلّی ایستیقلال شاعیری خلیل رضا اولوتورکو خاطیرلاییرام. خالقی شوروی ایمپریاسی‌نین جایناغیندان قورتارماغا، اؤز طالعیینی اؤزو حلّ ائتمگه سسله‌ین، وطنپرورلیک عشقی، ادبی-بدیعی یارادیجی‌لیغی، پوئتیک اینجی‌لری ایله یادداشیمیزا نور چیله‌ین آزادلیق عاشیقی هر زامان غورور دویدوغوموز ادبی شخصیت‌دیر. او، بوتون یارادیجی‌لیغی بویو، علی‌الخصوص دا اؤتن عصرین ۸۰-جی ایل‌لریندن باشلامیش میلّی موجادیله‌ده اؤزونون عقیده‌سی، ایدئولوژی موباریزه‌سی، سؤزونون قودرتیله هر بیر آذربایجانلی‌نین حافیظه‌سینده آذربایجان خالق جومهوریتی قوروجولاری‌نین واریثی کیمی یاشاییر. خلیل رضا اولوتورکون یارادیجی‌لیغی باشدان-باشا خالقین آزادلیغی، وطنپرورلیک دویغولاری، موستقیل‌لیک آرزولاری، ایستیقلالی ایله سوسلنمیش، میلّی-بشری آمال‌لار ایله ایفاده اولونموشدور.
خلیل رضا اولوتورکون یارادیجی‌لیغینی مؤوضوسونا گؤره ۳ مرحله‌یه بؤلمک اولار:
۱٫ شوروی دؤورو.
۲٫ میلّی-آزادلیق حرکاتی‌نین مئیدان دؤورو.
۳٫ موستقیل‌لیک دؤورو.
خلیل رضانی میلّی موجادیله‌یه آپاران آزادلیق آرزولاری یارادیجی‌لیغی‌نین ایلک دؤورلریندن، بیرینجی مرحله‌سینده پؤهره توتموش، گؤیرمیش، قلبینی، روحونو سارمیشدی. آذربایجانچی‌لیق مفکوره‌سینه، خالقینا بوتون قلبی، ایجتیماعی شوعورو ایله باغلی اولان شاعیرین باغریندان قوپان میصراع‌لاری بیر جنگاورین آزادلیغا سسله‌ین مارشینا بنزه‌ییردی. او، قلبی وطن و خالق اوچون چاغلایان بیر وطنداش کیمی، هله گنجلیگیندن اؤلکه‌سینی آزاد، موستقیل گؤرمک ایسته‌ییردی. واختیله خالق جومهوریتی‌نین یوکسلتدیگی بایراغین ائندیریلمه‌سی ایله هئچ وجهله باریشمیر، اونون یئنیدن یوکسله‌رک باشیمیزین اوستونده دالغالانماسینی گؤرمک آرزوسو ایله یاشاییر، سسی‌نین-سؤزونون گوجو، قودرتیله موباریزه آپاریردی. شاعیر بیلیردی کی، بو موباریزه‌نین تملینده اونون میلّی وارلیغی‌نین، کیملیگی‌نین، ایفاده‌سی اولان آنا دیلی‌نین قورونماسی، یاشادیلماسی قایغی‌لاری دایانیر. ۱۹۶۲-جی ایلده یازدیغی  “آنا دیلی”  شعیرینده واختیله دیلیمیزین باشینا اویون آچان‌لارا، اونو اؤلدورمگه، محو ائتمگه جهد ائد‌ن‌لره قارشی عوصیان ائدیر، اؤز ایچیمیزده ده دیلیمیزین قدرینی بیلمه‌ین‌لره، اونو قورومایان‌لارا قارشی سانکی قلمیندان میصراع-میصراع اود ساچیردی:
کیم قورویا بیلمه‌ییرسه 
  اؤز یوردونو، یوواسینی، 
  اودماسین یورد هاواسینی. 
  کیم قورومور اؤز دیلینی، 
  ایتسین منیم گؤزلریمدن ایلیم-ایلیم، 
  او ساحیلی بو ساحیله بیرلشدیرن 
  پولاد کؤرپوم، قیلینجیم‌دیر، 
  گونشیم‌دیر منیم دیلیم!    
شاعیر بیلیردی کی، وطن غصب ائدیلنده اونو آزاد ائتمک مومکون‌دو، لاکین دیل غصب اولوناندا بو، میلتین، خالقین محوی‌دیر. بو، خلیل رضانی همیشه دوشوندورور، ناراحات ائدیردی. دیلدن باشلامیش، وطنی بوتؤو، آزاد گؤرمک، مدنیتیمیزین، ادبیاتیمیزین مین‌ایللره سؤیکنن تاریخی‌نین یاشادیلماسی اوغروندا میلّی موجادیله‌یه قوشولماق اونون حیات آمالی اولموش، بو یولدا بیر آن دا اولسا، سؤز-قلم موباریزه‌سیندن چکینمه‌میشدیر. ائله بونا گؤره ده شاعیر روس ایمپریاسی‌نین آغیر رژیمینده قلب چیرپینتی‌لاری، هیجان‌لار ایچینده یاشامیش، تعقیب اولونموش، بعضاً تکلنمیش، حیاتین آغیر سیناق‌لاری قارشیسیندا اولموشدور. لاکین بونلار اونو قورخوتمامیش، عقیده‌سیندن دؤنمه‌میش، آزادلیق‌سئور روحو اونو دایم موباریزه مئیدانیندا بیر جنگاور کیمی دؤیوش‌لره سسله‌میشدیر. شوروی دؤورونده یازدیغی شعیرلری بیرباشا، هم ده متن‌آلتی ایفاده‌لرله اینتیشار ائدیردی. یوزایل‌لر بویونجا خالقین آزاد، موستقیل یاشاماق ایستگی‌نین تشنه‌سی اولان آیدین‌لارین آرزولاری قرینه لرین آشیریم‌لاریندان کئچه‌رک وطن سئودالی مجنون شاعیرین میصراع‌لاریندا یئنیدن بوی گؤستریردی. آرتیق سکسنینجی ایل‌لر میلّی اویانیشین ایجتیماعی شوعورلاری سیلکله‌دیگی بیر واختدا خ.رضا اؤز حاقینی مودافیعه  ائتمک، آزادلیق آرزولارینی گئرچکلشدیرمکدن اؤترو خالقی موباریزه‌یه سسله‌ییر، اودلو-آلوولو شعیرلری، چیخیش‌لاری ایله بو حرکاتین اؤنونده گئدیردی. او، اوزونو بوتون آذربایجانا توتوب وار سسی‌ ایله هایقیریردی:
 سورونموسن ایکی عصیر، 
  اؤولادلارین اسیر-یئسیر، 
  نه غم، آدین چکیلنده  
  یاد هله ده زاغ-زاغ اسیر. 
  … سن جان دئدین، چور دئدیلر، 
  حاقینی باسیب یئدیلر. 
  پاک، موقدّس تورپاغینی 
  پارچالاییب چئینه‌دیلر. 
  او قوردلارا سن وئرمه جان، 
  قالخ آیاغا، آذربایجان!  
  … دمیر-بتون قاپی‌لاری 
  تای-تای آچان، شؤعله ساچان 
  یئر تیتره‌دن، گؤی گورلادان، 
  اولدوزلاری اؤپوب-قوجان، 
  نه یارالی، نه یاریم‌جان،  
  بیزه نفس، بشره جان –  
  قالخ آیاغا، آذربایجان!    
میلّی-آزادلیق حرکاتی‌نین مئیدان دؤورو یارادیجی‌لیغی‌نین یئنی بیر مضمون، میلّی-بشری ایدئیا-ماهیت کسب ائتمه‌سیله بؤیوک تاثیر گوجونه مالیک ایدی. خ.رضانین شعیرلری دوشمنه اود پوسکورور، میلتی اؤز آزادلیغی اوغروندا موباریزه‌یه سسله‌ییردی. اونون سؤز موباریزه‌سی بیر اوردونون گوجوندن ده قودرتلی ایدی. هر بیر آذربایجان وطنداشی آزادلیق مئیدانیندان باشلامیش، بوتون ییغینجاق‌لاردا، دسته حالیندا ائولرده بئله، اونون شعیرلری‌نین تاثیری ایله جوشور، خالقین آزادلیق آرزولاری‌نین گئرچکلشمه‌سی یولوندا بیرلشیردی.
دؤیوشوم قبره‌ تک داوام ائده‌جک 
  سئویندیرمک اوچون یوردو، بشری. 
  دمیری دوغرایان پولاد قایچی تک 
  منیم هر آددیمیم شری کسه‌جک.  
– دئین شاعیر بوتؤو عقیده‌سی، بدیعی سؤزونون گوجو ایله موباریزه آپاریردی. بو ایدئیا و مضموندا اولان بیر چوخ اثرلری اونون سکسنینجی ایل‌لرین سونلاریندان باشلامیش، موستقیل‌لیک اوغروندا آپاردیغی موباریزه‌نین عکس-صداسی ایدی. بو دؤور یارادیجی‌لیغی شاعیرین هم ده مداح‌لیغی، روشوتخورلوغو، وظیفه‌پرست‌لیگی ایفشا ائتمه‌سیله کاراکتریک‌دیر. روس اوردوسونون، قیرمیزی غصبکارلارین اؤلکه‌میزده تؤرتدیگی قیرغین‌لار، ۱۹۹۰-جی ایل فاجیعه‌سی شاعیرین حیاتینی فیرتینایا دؤندرمیشدی. بو موباریزه‌ده او، بوتون ساغلاملیغینی ایتیرسه‌ده، سون گوجونه‌دک میلّی ایستیقلال اوغروندا ساواشین اؤنونده گئتمیش، خالقین ایجتیماعی شوعورونون فورمالاشماسینا، آزادلیق موباریزه‌سی‌نین اورکلرده سونسوز بیر محبتله چاغلاماسینا بؤیوک تاثیر گؤسترمیشدیر. آزادلیق جارچیسی اولاراق باش مئیداندا، گنجلر آراسیندا ائتدیگی آلوولو چیخیش‌لاری، اود ساچان شعیرلری و موستقیل‌لیگیمیزین ایلکین دؤورونده یازدیغی اثرلری، بوتونلوکده بدیعی یارادیجی‌لیغی، پوبلیسیستیک فعالیتیله خالقین موباریزه یولوندا مایاک ایدی. قودرتلی، جوشقون چایا بنزر سسی ایله خالقین روحونو آلوولاندیریردی:
بیز تورکوستان ائل‌لری‌ییک، 
  غئیرت، قودرت سئل‌لری‌ییک. 
  داشناک‌لاری قووان بیزیک، 
  دار گؤزلری اووان بیزیک. 
  یئتر مئیدان سولادیلار، 
  یوردوموزو تالادیلار. 
  باکی‌میزی عزیزله‌یک. 
  عقرب‌لردن تمیزله‌یک! 
  شؤعله وئرسین بو لعل، مرجان 
  ائرمنی‌سیز آذربایجان! 
و او زامان شاعیرین سسینه مینلرله، میلیون‌لارلا وطن سئودالیسی سس وئردی. بو دؤورده موباریز چیخیش‌لارینا، مئیدانی آزادلیق روحو ایله دالغالاندیردیغینا گؤره لفرتووا زیندانینا آتیلسا دا، سندلی-ثوبوتلو گونده‌لیک یازی‌لارینی ایشیق اوزونه چیخاردی، میلتین ایستیقلالینا یئتدی. بو، هر اینقیلابچی شاعیره قیسمت اولمور. صد حئیف کی،  ایستیقلالیت اوغروندا قیلینجدان کسرلی میصراع‌لاری ایله دؤیوشوب، موباریزه آپارمیش آزادلیق عاشیقی ایستیقلال شاعیری اولماسینی رسماً تصدیقله‌ین ایستیقلال اوردِنی ایله تلطیف اولونماسینی گؤره بیلمه‌دی. آما نه غم، شاعیر اؤزونون و سؤزونون ابدی اولاجاغینا بوتون وارلیغی، شوعورو ایله اینانیردی. بو وطنه، خالقینا، مین‌بیر برکتلی تورپاغینا باغلی‌لیقدان قایناقلانیردی. ائله بونا گؤره ده دئییردی کی:
 اودور، یانیر دان یئری… 
  آددیملا گونشله تن. 
  تورپاقدان باشلانمیر، یوخ، 
  کیشی قانینداکی غئیرت سئلیندن، 
  سندن باشلانیر وطن. 
  مندن باشلانیر وطن!    
بو گون شاعیرین ساغلیغیندا و اؤزوندن سونرا نشر اولونموش چوخ‌سایلی کیتاب‌لارینا نظر یئتیریب، هر بیری ایله آیریجا تانیش اولاندا بو وطن اوغلونون، ایستیقلال شاعیری‌نین ایچیندن بیر وولکان کیمی پوسکورن اثرلری‌نین قودرتینه حئیرت ائتمه‌یه بیلمیرسن. ۱۹۵۷-جی ایلده نشر اولونموش  “باهار گلیر”  ایلک شعیرلر کیتابیندان باشلامیش،  “سئون گؤزلر” ،  “محبت داستانی” ،   “هارا گئدیر بو دونیا” ،  “داشدان چیخان بولاق” ،  “مندن باشلانیر وطن” ،  “داوام ائدیر ۳۷” ،  “من شرقم” ،  “تورکون داستانی” ،  “من اونسوز دا ابدی‌یم” … اوست-اوسته ۱۰۰-ه یاخین توپلودا هانسی ایدئیالاری، حیکمت‌لری احاطه ائدن مؤوضولار ایفاده اولونماییب! طبیعته، اونون یاراتدیغی گؤزل‌لیک‌لره حئیران‌لیق، میلّی ثروتیمیز اولان دیلیمیزه، مدنیتیمیزه، عادت-عنعنه‌لریمیزه، ان باشلیجاسی، وطنه، اینسانا محبت، خالقین آزادلیق، موستقیل‌لیک آرزولاری‌نین گئرچک ایفاده‌سی اولان موباریزه‌لر تاریخی، خوش گونلریمیزین وصفی اثرلری‌نین آنا موتیوینی تشکیل ائدیب. بوتون بونلارلا یاناشی، اَیری‌لری، وطنی ساتان‌لاری، قورخاق‌لاری، منصب‌پرست‌لری و بو قبیلدن بوتون ناقیض‌لیک‌لری قیلینجدان ایتی سؤزونون قودرتی ایله کسیب-دوغراییب.
خلیل رضانین یارادیجی‌لیق دیاپوزونو او قدر گئنیشدیر کی، ایندیکی مقامدا اونلاری بیر آرایا گتیرمک، عومومی‌لشمیش فورمادا بئله، هر بیریندن بحث ائتمک اولدوقجا چتین‌دیر. بو اثرلر یارادیجی‌لیغین بوتون مرحله‌لری‌نین مؤوضوسونا، ایجتیماعی-سیاسی توتومونا، وطنداشلیق مؤوقعیینه، بدیعی-پوئتیک ثیقلتینه، عوموماً بیر سیرا پرینسیپ‌لرینه گؤره هله نئچه-نئچه تدقیقات اثرلری‌نین پرِدمِتی اولاجاقدیر. بو یارادیجی‌لیغین احاطه ائتدیگی نؤوع‌لرینه گلینجه، قئید ائتمه‌لی‌ییک کی، شاعیرین ایستعدادی اونا ادبی فعالیتین بیر چوخ ساحه‌لرینده قلم ایشلتمگه ایمکان وئرمیشدیر. بونلارین سیراسیندا  بدیعی اثرلری، ترجومه کیتاب‌لاری، علمی اثرلری، مونوقرافیالاری، علمی-تاریخی گونده‌لیک‌لری، بونلارین دا اوزرینه اؤلوموندن سونرا وفالی عؤمور-گون یولداشی فرنگیز خانیم اولوتورکون نشر ائتدیردیگی ۶۳ آددا کیتابینی، چاپ اولونموش و اولونمامیش گونده‌لیک‌لرینی ده علاوه  ائتسک، بو یارادیجی‌لیق یولونون نه قدر زنگین، چوخ نؤوعلو و چوخ‌ژانرلی اولدوغوندان حئیرت‌لنمه‌یه بیلمریک. خلیل رضا یارادیجی‌لیغی‌نین ان ثباتلی تدقیقاتچی‌لاریندان اولان، بیر چوخ کیتاب‌لاری‌نین رداکتورو، اؤن سؤزون مؤلیفی، فیلولوژی علم‌لری دوکتورو، پروفسور علی‌زاده عسگرلی شاعیرین ۸۰-جی ایل‌لر یارادیجی‌لیغیندان بحث ائده‌رک یازیر:  ” ۱۹۸-جی ایل‌لرین شعیرلری  معنوی دَیرلری، هومانیست کئیفیت‌لری ایله سئچیلیب. صنعتکارین هومانیزمی موعاصیر شراییطده آزاد، موستقیل و دموکراتیک کئیفیت‌لر قازانیب، معنوی-تاریخی، قان-ایدراک یادداشی ایفاده ائدیب.
خلیل رضا روحون ابدیتینی، حیاتینی قبول ائتمکله اصلینده، میلّی شخصیت‌لرین یاشاری‌لیغینی، دئمه‌لی، میلّی عنعنه‌نی تصدیق ائدیر، اونلاری خالقین یاشاتماسینی آرزولاییر.
خلیل رضانین یارادیجی‌لیغیندا اؤتری بیر هوس، عادی اووقاتلا یازدیغی بیر میصرایا، سطره بئله راست گلمک مومکون دئییل. او، هر آچیلان صاباح‌لارین بیر-بیریندن فرقلنمه‌ین عادی  حیات طرزینده طبیعت حادیثه‌لریندن، بیر ظریف چیچگیندن، سیسقا اوتوندان، خیرداجا داشیندان و البته کی، اوستوندن اون‌ایل‌لیک‌لر اؤتسه ده، ایلک گنجلیک ایل‌لریندن بوتون وارلیغینی سارمیش سئوگیسیندن، دویغولاریندان دا دؤیوشکن روحلو بیر شاعیر اولاراق سؤز آچیر. بعضاً لیریک  “من”  اؤزونون ده دوننیندن بو گونونه یئتدیگی موباریز حیاتینا کناردان باخاراق حئیرتینی گیزله‌ده بیلمیر. یعنی موباریزه‌لر ایچره کئچن عؤمرونده صاف، عولوی حیس‌ّلرین بیر قانادی اولان سئوگیدن (البته‌کی، بو سئوگی ایلک اولاراق وطندن، آنا تورپاقدان باشلاییر!) ده قاینار طبعلی، گورسسلی بیر عاشیق تکی دانیشیر. و فیکرین ایفاده طرزی ده اونو تلقین ائدیر کی، حیاتدا هئچ بیر ایستگه، آرزویا اورگینده ایشیق، آرزو و بو آرزویا عاشیق تک باغلی اولمادان یئتمک اولماز. سئوگی، صاف نیت بوتون موشکول‌لرین آچاری، کئچیلمز سدلرین جسارتله، مردلیکله قطع اولونموش آشیریملی یول‌لاری‌دیر. موباریزه یه گئدن یولدا، یئتیشیب فورمالاشماسیندا صاف عشقی‌نین، اینجه دویغولارین اونا قول-قاناد، یئنی گوج، جوشقون بیر احتیراسلا یاشاماق، موباریزه آپارماق عزمی آشیلادیغینی  “یالنیز سنین عشقینله”  شعیرینده خلیل رضا گؤرون نئجه بیر ظریف‌لیکله ایفاده ائتمیشدیر:
 … من دمیر قایالارین آلتیندا  
  بیر بولاقدیم. 
  نه جور قیردیم قایانی،  
  سوروش بس نه جور آخدیم؟ 
  من ظریف بیر زوغ ایدیم، اوسته بئش،  
  اون تومورجوق. 
  نه جور بارلی باغ اولدو، او اینجه زوغ، او جوجوق؟  
  من دونن بیر گؤی بوداق، بو گون باشی قارلی داغ… 
  نه جور قالخیب اوجالدیم؟ 
  سنین عشقینله آنجاق! 
  سنین عشقینله آنجاق!  
خلیل رضا آز یاشادی، لاکین آزادلیق عاشیقی اولاراق قلبینده عومان‌لارا سیغمایان وطن و خالق سئوگیسی ایله دوپ‌دولو بیر عؤمور یاشادی. ۱۹۹۴-جو ایلین ۲۲ ژوئن‌یندن سونرا اؤزو دئدیگی کیمی، ابدی عؤمرو باشلادی. میلتینی، وطنینی سئون بیر اینسان کیمی حیاتدا ان شیرین نعمت اونون اوچون آزادلیق ایدی. اؤزو ده بوتؤو و ابدی اولان بیر آزادلیق!
  آزادلیغی ایسته‌میرم ذره-ذره،  
  قرام-قرام! 
  قولومداکی زنجیرلری قیرام گرک،  
  قیرام، قیرام! 
  آزادلیغی ایسته‌میرم بیر حب کیمی،  
  درمان کیمی 
  ایسته‌ییرم 
  سما کیمی، 
  گونش کیمی، 
  جاهان کیمی! 
  چکیل، چکیل، ائی غصبکار، 
  من بو عصرین گور سسی‌یم! 
  گرک دئییل سیسقا بولاق، 
  من عومانلار تشنه‌سی‌یم!!!  
– دئین شاعیرین آزادلیق هارایی کیمی سسلنن میصراع‌لاری مینلرله، میلیونلارلا اینسانلارین قلبینی اهتیزازا گتیردی. اونون میلّی آزادلیق ایدئیالارینی ترنّوم ائدن یوزلرله اثرلری ادبیات تاریخیمیزین بیر شانلی صحیفه‌سی‌دیر. خلیل رضا حقیقی معنادا میلّی ایستیقلال شاعیری کیمی خالقین ادبی یادداشی‌نین گونشی‌دیر.
یازان: شفق ناصر
فیلولوژی اوزره فلسفه دوکتورو  
کؤچورن: عباس ائلچین

بیشتر بخوانید

تیکان تپه هم حماسه آفرید ؛لیست نهایی منتخبین شورای شهر تکاب (تیکان تپه)

اؤیرنجى: مردم تورک تکاب (تیکان تپه) با اتحاد خود تاریخ نوشتند و در انتخابات شورای شهر …

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *