خانه / آذربایجان / ناسیونالیسم ایرانی و مناقشه قره‌باغ / میلاد بالسینی

ناسیونالیسم ایرانی و مناقشه قره‌باغ / میلاد بالسینی

مواضعی که در رابطه با آزادسازی قره‌باغ اشغالی عموما در بین سه ملت آذربایجانی، ایرانی و ارمنی تا به حال اتخاذ شده، نشانگر «فرهنگ سیاسی» حاکم بر جوامع مذکور می‌باشد. فرهنگ سیاسی در اصل نگرش و جهت‌گیری جامعه نسبت به سیاست است. چنانچه موضعی را که نظام سیاسی آذربایجان در قبال قره‌باغ اشغالی در طی ۳۰ سال گذشته اتخاذ نموده، همواره ایستارهای افراد جامعه آذربایجانی را شکل داده است.

جنگی که از اوایل مهرماه سال جاری برای آزادسازی مناطق اشغالی آذربایجان با ارمنستان درگرفته هم از سوی حاکمیت و هم از سوی آذربایجانی‌ها صرفا به صورت تلاشی برای آزادسازی مناطق اشغالی آبا و اجدادی‌شان -که مورد تایید مجامع بین‌المللی نیز قرار گرفته- تلقی می‌شود.

حتی آذربایجانی‌ها چه در سطح سیاست‌مداران و چه در سطح افراد عادی جامعه بر مناطق تاریخی آذربایجان همچون زنگه‌زور که پس از سقوط جمهوری خلق آذربایجان در سال ۱۹۲۰ توسط شوروی به جمهوری سوسیالیستی ارمنستان اعطا شد -و موجب قطع رابطه آذربایجان با منطقه‌ی نخجوان شد- در حال حاضر نیز تحت نظارت حاکمیت جمهوری ارمنستان است، هیچ چشم داشتی نداشته و ندارند. زیرا این امر مطابق با واقعیت‌های سیاسی و حقوقی در عرصه‌ی بین‌المللی نمی‌باشد.

اما در طرف دیگر دولت ارمنستان با انتشار نقشه‌ای موسوم به ارمنستان بزرگ (شامل بخش‌هایی از ایران، ارمنستان، گرجستان و ترکیه) و نصب آن در ملا عام خواه ناخواه خوی تجاوزگری را به صورت علنی به افراد جامعه آموزش می‌دهد. طی همین سازوکار است که نگرش سیاسی جامعه‌ی ارمنستان همسو با سیاست دولت ارمنستان در رابطه با تجاوزگری به خاک دیگران پا می‌گیرد. این نگرش احساسی که مانع ارزیابی دقیق روند واقعی جریانات می‌شود، امری است رایج در ارمنستان.

همین مسئله در مورد اغلب ایرانیان خود آریاپندار -اعم از سیاست‌مدار و اعضای عادی جامعه- نیز در رابطه با این مناقشه صادق است. نگرش آنان در مورد آذربایجان و مناقشه‌ی قره‌باغ محصول تاریخ نظام سیاسی معاصر ایران می‌باشد که ناسیونالیسم ایرانی بر آن تسلط یافته است.

ناسیونالیسمی که در اواخر قاجار پدید آمد، در ایدئولوژی رسمی رژیم پهلوی ادغام شد و تا به حال نیز جز لاینفک آموزش تاریخ در مدارس می‌باشد. این گرایش باعث می‌شود که این مناقشه را قبل از آنکه آنها در مجاری حقوقی تحلیل نمایند، قره‌باغ و در کل آذربایجان را جزوی از خاک تاریخی ایرانی می‌دانند که با فرو نشستن طوفان نوح در مرکز عالم پدیدار شد و بایستی هر چه زودتر به ترکیب ایران بازگردد.

مخلص کلام اینکه فرهنگ سیاسی همان نظام سیاسی درونی شده در ادراکات و ارزیابی‌های مردم می‌باشد. این ادراکات می‌توانند بر اساس واقعیت‌های سیاسی و حقوقی شکل بگیرند و یا ناشی از توهمات ایدئولوژیک باشند.

بیشتر بخوانید

استقرار ارتش آزربایجان در جاده قامیشلی کلبجر در مرز ارمنستان

اؤیرنجى : طبق تصاویر ویدئویی گرفته شده توسط سربازان ارتش آزربایجان در حال عبور از گردنه …

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *