چهارشنبه - ۱۵ مرداد ۱۳۹۹
خانه / آذربایجان / ناصر خسرو و فارسی ندانستن قطران تبریزی( قرن پنجم)

ناصر خسرو و فارسی ندانستن قطران تبریزی( قرن پنجم)

ناصر خسرو قبادیانی در سال ۳۹۴ ه.ق به دنیا آمد. دوره جوانی را به خوش و کامرانی گذراند و احتمالاً مدتی در دربار محمود و مسعود غزنوی خدمت کرد. آنگاه به خدمت چاغری بیگ سلجوقی پیوست و شغل دیوانی وی را در سال ۴۳۷ ق کسب کرد در ۴۰ سالگی اندیشه اش دگرگون شد و راهی سفر قاهره گردید. مدت سه سال در این شهر روزگار گذراند در قاهره به مذهب اسماعیل در آمد و از سوی خلیفه فاطمی به « حجّت خراسان» ملقب گردید. وی به بلخ بازگشت و به ترویج مذهب اسماعیلی پرداخت ولی فقهای سنی به مخالفت با وی پرداختند و سرانجام وی به یمگان پناهنده شد و در سال ۴۸۱ و به  قول ۴۷۱ در گذشت.

متاسفانه در سفرنامه وی اطلاعاتی دقیق از محلهای عبوریش در آذربایجان در دست نیست تا این که ۱۴ صفر۴۳۸ به شهر سراب می رسد . ۱۶ صفر ۴۳۸سراب را ترک کرده از سعید آباد روستایی در مسیر تبریز گذر می کند . ۲۰ صفر ۴۳۸ به شهر تبریز می رسد ، به نوشته ناصر خسرو تبریز « قصبه آذربایجان است . شهری آبادان . طول و عرضش به گام پیموده ام . هر یک هزار و چهار صد بود. و پادشاه ولایت آذربایجان را چنین ذکر می کردند در خطبه « الامیر الاجل ، سیف الدّوله و شرف الملّه ، ابو منصور و هسودان بن محمد ، مولی امیر المومنین » (ناصر خسرو ، سفر نامه ناصر خسرو قبادیانی به کوشش محمد دبیر سیاقی انتشارات انجمن آثار ملی ص ۷۰)

ناصر خسرو از وقوع زلزله ای در شب پنج شنبه ۱۷ ربیع الاول ۴۳۴ در تبریز یاد می کند « بعضی از شهر خراب شده بود و بعضی دیگر را آسیبی نرسیده بود و گفتند چهل هزار آدمی هلاک شده بود.» (ناصر خسرو ، سفر نامه ناصر خسرو قبادیانی به کوشش محمد دبیر سیاقی انتشارات انجمن آثار ملی ص ۷۰)

وی از دیدارش با قطران شاعر آذربایجانی چنین یاد می کند:« به تبریز قطران نام شاعری را دیدم ، شعری نیک می گفت اما زبان فارسی نیکو نمی دانست ، پیش من آمد دیوان منجیک و دیوان دقیقی بیاورد و پیش من بخواند و هر معنی که او را مشکل بود از من بپرسید با او بگفتم و شرح آن بنوشت و اشعار خود بر من خواند.» (ناصر خسرو ، سفر نامه ناصر خسرو قبادیانی به کوشش محمد دبیر سیاقی انتشارات انجمن آثار ملی ص ۷۰)

ناصر خسرو ۱۴ ربیع الاول تبریز را از مسیر مرند ترک کرده وهمراه با سپاهیان امیر وهسودان به خوی وارد می شود. از خوی نیز همراه با راهنمایی به شهر برکری می رود که فاصله اش از خوی سی فرسنگ بود.

دکتر توحید ملک زاده دیلمقانی

 

بیشتر بخوانید

سهم آزربایجان از درآمد میلیاردی سونگون؛ تقریبا هیچ!

اؤیرنجى : بنابر گفته های دهقانی نماینده ورزقان و خاروانا در مجلس فرمایشی رژیم ایران درآمد …

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *