خانه / آذربایجان / نگاهی به دوران کوتاه اما پرشکوه حکومت ملی آزربایجان

نگاهی به دوران کوتاه اما پرشکوه حکومت ملی آزربایجان

در مدت کوتاهی که حکومت ملی به رهبری آتا پیشه وری بر سر کار بود با اصلاحات انقلابی خود، سیمای تبریز و دیگر شهرهای آذربایجان را عوض کرد.تبریز در دوران حکومت رضاشاه، به شهر ویرانه ای مبدل شده بود. در این شهر تاریخی بزرگ که زمانی پایتخت سلاطین ایلخانی بود و بازار سر پوشیده اش در مشرق زمین نظیر و مانند ندارد،ویرانی، بیکاری و فقر و گرسنگی،بیداد میکرد. فرقه دمکرات، بمحض استقرار در قدرت، دست به اقدامات سریع انقلابی در جهت تغییر اوضاع اجتماعی شهر تبریز زد.

در مدت یکسال، بسیاری از خیابانها سنگ ریزی و اسفالت شده، ده ها مدرسه جدید تاسیس گردیده و در زمینه گسترش دامنه آموزش عمومی، اقدامات چشمگیری به عمل آمد.

در رابطه با آزادی زنان و باز کردن بندهای اسارت از پای آنها ، فرقه دموکرات، گامهای بس محکمی برداشت. برای نخستین بار در تاریخ ایران،زنان دارای حق رای شدند.مدارس اکابر برای تحصیل و سواد آموزی زنان دایر گردید.در جهت مبارزه با بیکاری و فقر و فلاکت عمومی، فرقه با ایجاد کارخانه های جدید و باز سازی کارخانه های تعطیل شده، به اقدامات اساسی دست زد. شور و اشتیاق فرقه در ترمیم ویرانیهای شهر و بهبود وضع زندگی اهالی آن، حد و اندازه ای نداشت.

در اندک مدتی، بسیاری از گورستانها و نقاط متروک و ویران شهر، به باغ های ملی و دبستانها و درمانگاه ها مبدل گردیدند.در شهر پر جمعیت تبریز، درزمان رضاشاه از دانشگاه و تحصیلات عالیه خبری نبود.

یکی از کارهای مهم فرقه دمکرات، ایجاد دانشگاه تبریز بود که شامل دانشکده طب میشد. در تبریز و نقاط دیگر آذربایجان،در زمینه بهداشت عمومی نیر گامهای موثر برداشته شد و بیمارستانها و درمانگاه های مجانی برای خدمت بتوده های مردم، تاسیس گردیدند.

بدستور فرقه دمکرات ،دهات دولتی واملاک مالکینی که از وحشت جنبشهای دهقانی،بتهران فرار کرده بودند، بطور مجانی بین دهقانان که طی سالها در چنگ اربابها و ژاندارمها انواع تعدیها و ستمگریها را متحمل شده بودند، تقسیم شد. بدین ترتیب، بیش از یک ملیون تن از دهقانان آذربایجان، صاحب زمین شدند.

از اقدامات مهم فرقه دمکرات، یکی هم رسمی کردن زبان ترکی در مدارس و ادارات دولتی بود.رضاشاه در دوران حکومت استبدادی خود، برای تحکیم پایه های زور و خود کامگی،زبان فارسی را برکلیه خلقهای غیر فارس ایران از آنجمله خلق آذربایجان ،تحمیل کرده و در اشاعه فرهنگ شوونیستی آریائی، بانواع وسایل کوشیده بود.ملتهای غیر فارس از این بابت که زبان و آداب و رسومشان دردوران سلطنت پهلوی در معرض تحریم و تحقیر قرار داشت،سخت احساس ناراحتی کرده و همواره فریاد اعتراضشان بلند بود.

در زمان حکومت یکساله فرقه دمکرات در آذربایجان، زبان ترکی، به زبان تدریس در مدارس مبدل گردیده و کتابهای درسی به این زبان، انتشار یافت.

در عین حال،در جهت اشاعه و رواج ادبیات مترقی آذربایجانی، از جانب فرقه، گامهای متینی برداشته شد.نوشته های ترقیخواهانه متفکرین و نویسندگان و شاعران آزاداندیشی نظیر میرزا فتحعلی آخوندزاده، معجز شبستری و صابر میرزا با همت فرقه در کتابهای درسی مدارس برای خود جای باز کردند. تشویق و ترغیب فرقه سبب شد که هرروز بر تعداد شعرای آذربایجانی که به زبان مادری شعر میسرودند،افزوده شود.

در طول حکومت کوتاه فرقه دمکرات،چاپ و انتشار روزنامه ها،مجلات و مجموعه اشعار آزاد یخواهانه به زبان ترکی، درارتقاء سطح آگاهی سیاسی در بین توده های زحمتکش، نقش ارزنده ای بازی میکرد.

از اقدامات دیگر فرقه در زمینه فرهنگ وادبیات، ایجاد ارکستر ملی آذربایجان و تشکیل گروههای عاشق ها بود.

تاسیس رادیو تبریز،کوشش مجدانه جهت تامین امنیت شهر و آسایش اهالی از طریق مجازات مشتی الواط و اوباش و اشرار، اقدام در زمینه لوله کشی آب شهر تبریز، پائین آوردن قیمت اجناس مورد نیاز عمومی، تصویب و اجرای قانون مترقی کار و برقرار ساختن بیمه کارگران و کوشش ویژه در جهت تامین رفاه حال زنان کارگر،ایجاد خانه مدنیت( مدنیت ائوی) در باغ گلستان تبریز ،ایجاد سازمانهای زنان و جوانان و برگزاری باشکوه کنکره دهقانان دیگر اقدامات درخشان حکومت پیشه وری بحساب می آید..

در مدت کوتاهی که بر سر کار بود با اصلاحات انقلابی خود، سیمای تبریز و دیگر شهرهای آذربایجان را عوض کرد.تبریز در دوران حکومت رضاشاه، به شهر ویرانه ای مبدل شده بود.

در این شهر تاریخی بزرگ که زمانی پایتخت سلاطین ایلخانی بود و بازار سر پوشیده اش در مشرق زمین نظیر و مانند ندارد،ویرانی، بیکاری و فقر و گرسنگی،بیداد میکرد.

فرقه دمکرات، بمحض استقرار در قدرت، دست به اقدامات سریع انقلابی در جهت تغییر اوضاع اجتماعی شهر تبریززد.

در مدت یکسال، بسیاری از خیابانها سنگ ریزی و اسفالت شده، ده ها مدرسه جدید تاسیس گردیده و در زمینه گسترش دامنه آموزش عمومی، اقدامات چشمگیری به عمل آمد.در رابطه با آزادی زنان و باز کردن بندهای اسارت از پای آنها ، فرقه دموکرات، گامهای بس محکمی برداشت.

برای نخستین بار در تاریخ ایران،زنان دارای حق رای شدند.مدارس اکابر برای تحصیل و سواد آموزی زنان دایر گردید.در جهت مبارزه با بیکاری و فقر و فلاکت عمومی، فرقه با ایجاد کارخانه های جدید و باز سازی کارخانه های تعطیل شده، به اقدامات اساسی دست زد. شور و اشتیاق فرقه در ترمیم ویرانیهای شهر و بهبود وضع زندگی اهالی آن، حد و اندازه ای نداشت . در اندک مدتی، بسیاری از گورستانها و نقاط متروک و ویران شهر، به باغ های ملی و دبستانها و درمانگاه ها مبدل گردیدند.در شهر پر جمعیت تبریز، درزمان رضاشاه از دانشگاه و تحصیلات عالیه خبری نبود.

یکی از کارهای مهم فرقه دمکرات، ایجاد دانشگاه تبریز بود که شامل دانشکده طب میشد. در تبریز و نقاط دیگر آذربایجان،در زمینه بهداشت عمومی نیر گامهای موثر برداشته شد و بیمارستانها و درمانگاه های مجانی برای خدمت بتوده های مردم، تاسیس گردیدند.

بدستور فرقه دمکرات ،دهات دولتی واملاک مالکینی که از وحشت جنبشهای دهقانی،بتهران فرار کرده بودند، بطور مجانی بین دهقانان که طی سالها در چنگ اربابها و ژاندارمها انواع تعدیها و ستمگریها را متحمل شده بودند، تقسیم شد. بدین ترتیب، بیش از یک ملیون تن از دهقانان آذربایجان، صاحب زمین شدند.

از اقدامات مهم فرقه دمکرات، یکی هم رسمی کردن زبان ترکی در مدارس و ادارات دولتی بود.رضاشاه در دوران حکومت استبدادی خود، برای تحکیم پایه های زور و خود کامگی،زبان فارسی را برکلیه خلقهای غیر فارس ایران از آنجمله خلق آذربایجان ،تحمیل کرده و در اشاعه فرهنگ شوونیستی آریائی، بانواع وسایل کوشیده بود.

ملتهای غیر فارس از این بابت که زبان و آداب و رسومشان دردوران سلطنت پهلوی در معرض تحریم و تحقیر قرار داشت،سخت احساس ناراحتی کرده و همواره فریاد اعتراضشان بلند بود. در زمان حکومت یکساله فرقه دمکرات در آذربایجان، زبان ترکی، به زبان تدریس در مدارس مبدل گردیده و کتابهای درسی به این زبان، انتشار یافت. در عین حال،در جهت اشاعه و رواج ادبیات مترقی آذربایجانی، از جانب فرقه، گامهای متینی برداشته شد.

نوشته های ترقیخواهانه متفکرین و نویسندگان و شاعران آزاداندیشی نظیر میرزا فتحعلی آخوندزاده، معجز شبستری و صابر میرزا با همت فرقه در کتابهای درسی مدارس برای خود جای باز کردند. تشویق و ترغیب فرقه سبب شد که هرروز بر تعداد شعرای آذربایجانی که به زبان مادری شعر میسرودند،افزوده شود.

در طول حکومت کوتاه فرقه دمکرات،چاپ و انتشار روزنامه ها،مجلات و مجموعه اشعار آزاد یخواهانه به زبان ترکی، درارتقاء سطح آگاهی سیاسی در بین توده های زحمتکش، نقش ارزنده ای بازی میکرد.

از اقدامات دیگر فرقه در زمینه فرهنگ وادبیات، ایجاد ارکستر ملی آذربایجان و تشکیل گروههای عاشق ها بود. تاسیس رادیو تبریز،کوشش مجدانه جهت تامین امنیت شهر و آسایش اهالی از طریق مجازات مشتی الواط و اوباش و اشرار، اقدام در زمینه لوله کشی آب شهر تبریز، پائین آوردن قیمت اجناس مورد نیاز عمومی، تصویب و اجرای قانون مترقی کار و برقرار ساختن بیمه کارگران و کوشش ویژه در جهت تامین رفاه حال زنان کارگر،ایجاد خانه مدنیت( مدنیت ائوی) در باغ گلستان تبریز ،ایجاد سازمانهای زنان و جوانان و برگزاری باشکوه کنکره دهقانان دیگر اقدامات درخشان حکومت پیشه وری بحساب می آید.

بیشتر بخوانید

«اندیشه نو» و «تک درخت»تورکجه کتابلارین ساتیش مرکزلرینی باغلادیلار! (۲) / اکبر آزاد

«اندیشه نو» و «تک درخت» تورکجه کتاب ساتیشی مرکزلرینین باغلانماسینا اساس دلیل بونو اعلان ائدیبلر …

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *