خانه / آذربایجان / نگاهی به روزنامه های ساتیریک آذربایجان ( قسمت دوم) / دکتر توحید ملک زاده

نگاهی به روزنامه های ساتیریک آذربایجان ( قسمت دوم) / دکتر توحید ملک زاده

بعد از گشایش نخستین مجلس شورای ملی و آمدن نمایندگان آذربایجان به تهران موضوع آزادی مطبوعات توسط وکلای آذربایجان در مجلس مطرح و در اثر پافشاری آنان سانسور لغو و قانون مطبوعات در روز سه شنبه ۵ محرم ۱۳۲۶ با حضور ۸۶ نماینده و با کسب ۷۶ رای به تصویب رسید.

روزنامه آی ملا عمو به زبان ترکی آذربایجانی توسط جناح مخالف مشروطیت در تبریز چاپ و منتشر می گردید. و از آنجایی که « به عنوان پرسش و پاسخ در میان یک مرد عامی با یک ملا نوشته می شد و عامی ملا را ملا عمو می نامید روزنامه نیز به همان نام شناخته گردید.»

حشرات الارض روزنامه دیگری است که به سبک ملانصرالدین از زبان یک دیوانه بازارگرد معروف تبریز به نام غفار وکیل نوشته می شد. اولین شماره این روزنامه در ۱۴ صفر ۱۳۲۶ / ۱۸ مارس ۱۹۰۸ و شماره دوم آن در ۲۵ صفر ۱۳۲۶ در تبریز منتشر شد. تصاویر فکاهی و انتقادی به صورت رنگی با چاپ سنگی چاپ می شد. در دوره مشروطیت دوم این روزنامه از نو منتشر گشت ولی بیش از یک شماره از آن منتشر نشد. حکومت مشروطه دستور توقیف آنرا داد.

کاریکاتورهای این روزنامه به حدی طنز و تمسخرآمیز و در عین حال کوبنده و اگاه کننده بود که تمام عمال ضد مشروطیت از رده های بالا تا پایین از دیدن آنها رعشه بر اندامشان می افتاد.« از خصوصیت این روزنامه این است که در هیچ کجای آن نام مدیر، موسس، نویسنده روزنامه و نام چاپخانه قید نگردیده و در صفحه دوم در زیر عنوان این کلمات به خط ریز نوشته شده است: ( کسالت، عداوت، نفاق و بیماری)

حشرات الارض ظاهرا بیش از ۱۱ شماره انتشار نیافته شماره ۱۱ آن به تاریخ ۲۸ ربیع الثانی ۱۳۲۶/۳۰ می ۱۹۰۸ زیر چاپ رفته است. این روزنامه پس از پایان گرفتن محاصره یازده ماهه تبریز بار دیگر طبع و توزیع می گردد. ناهیدی آذر مدعی است شماره ۱۵ آن سال سوم دوشنبه ۲۱ محرم ۱۳۲۹/۲۲ ژانویه ۱۹۱۱ انتشار یافته است.

با ورود جلیل محمد قلی زاده در ۱۶ شهریور ۱۲۹۹/ ۷ سپتامبر ۱۹۲۰به تبریز وی توانست هشت شماره از نشریه ملانصرالدین را در تبریز منتشر نماید. انتشار این تعداد مجله در تبریز باعث هیجانات مردم شده و علیرغم اقدام برای تعطیلی این نشریه روشنگر، ملانصرالدین توانست تا ۱۷ می ۱۹۲۱/ ۲۷ اردیبهشت ۱۳۰۰ شماره هشتم نشریه را در تبریز منتشر نماید . با پیشنهاد وزارت معارف جمهوری آذربایجان شوروی به میرزا جلیل، وی به همراه خانواده به باکو بازگشت. ۲۴ آذر ۹۷

بیشتر بخوانید

یازی اوغورلوغو / محمد رحمانی فر

بیتیک (کتاب) اوخوماز ملت‌لرین یازیچی‌لاری موتلو ساییلا بیلمزلر. بیر یازیچی‌نین لاپ بؤیوک موتلولوغو اونون یازی‌لارینین …

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *