خانه / آذربایجان / هدیه آذربایجان در مشروطیت: تاسیس انجمنهای ایالتی ولایتی قدرتمند/ دکتر توحید ملک زاده

هدیه آذربایجان در مشروطیت: تاسیس انجمنهای ایالتی ولایتی قدرتمند/ دکتر توحید ملک زاده

با اعلان مشروطیت، انجمن آذربایجان به عنوان پارلمان محلی تشکیل و ناظر بر امور ایالتی گردید. با اینحال تغییر نظام اداری ممالک محروسه ایران از شیوه شاهنشاهی مطلق به سیستم سلطنت مشروطه نتوانست به آرامی توسط محمدعلیشاه و درباریان هضم شود بنابراین شروع به اخلال در امور کشورداری پارلمانی کرد. با کاهش اختیارات والی ها و افزایش اختیارات انجمنها، مناطق عشایر نشین آذربایجان در غرب، مرکز و شرق آذربایجان در آشوب فرو رفت و اکراد در غرب آذربایجان و شاهسونها در شرق آذربایجان اوضاع امنیتی ایالت را مختل نمودند.

 آن موقع مشروطه خواهان معتقد بودند این نابسامانیها همه زیر سر محمد علیشاه می باشد بنابراین انجمن آذربایجان با یک حرکت انقلابی و بی نظیر، با مخابره تلگراف زیر که از تبریز به عنوان نماینده آذربایجان ارسال گردید ، مشروعیت محمدعلیشاه در سلطنت را  از بین برد:

 از تبریز به همه شهرها ، شاه موافق ذکر قسم و حالا نقض عهد . ملت آذربایجان او را بجهت این خیانت از سلطنت خلع و قناسل و نجف اطلاع ، شما هم او را خلع و سفارت خانه ها را اطلاع دهید.

 انجمن ملی تبریز:  ( کسروی – تاریخ مشروطه ایران ص ۵۱۸)

 پس از ارسال این تلگرافها از تمام انجمنهای شهرهای مختلف ، تلگرافات مساعدی که اکثراً غلوآمیز بود ، به تبریز رسید. مثلاً از شیراز تلگرافی بدین مضمون به تبریزارسال شد :

 از شیراز به تبریز ( ۲۲ خرداد )

 خدمت اعضای محترم ایالتی دامت توفیقاتهم. تلگراف مبنی بر نقض عهد و خلاف قسم محمد‌علی‌میرزا رسید. خیلی غریب است که ملت نجیب ایران با این خلافهای متواتره و متکاثره که هرروز ملاحظه می نماید باز آن را به سلطنت شناخته بودند… ملت فارس ( منظور ایالت فارس) که بالغ بر چهار کرور است از اتراک و اعراب و عموم رعایا با ملت آذربایجان هم رأی است و عقیده است. چون اهالی آذربایجان در اینگونه موارد پیشقدم بوده اند و به هر طریقی دستورالعمل بدهند . از جان مال به هیچ وجه مضایقه نداند. ( از دوست یک اشارت از ما بسر دویدن ) ( همان ، ص ۶۰۱)

با این اقدام اولیه و انقلابی انجمن تبریز، بعدها قوای بختیاری و گیلانی توانستند با فتح تهران روحیه گرفته محمدعلیشاه را رسما از قدرت خلع نمایند. ۱۱ مرداد ۱۴۰۱

بیشتر بخوانید

سفیر ایران در باکو همتای اسرائیلی خود را به مرگ تهدید کرد

اؤیرنجی: جورج دیک، سفیر اسرائیل در جمهوری آذربایجان در توییتی نوشت سفیر ایران در این …

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *