خانه / مقاله / هویت و زبان / شایان انتظاری

هویت و زبان / شایان انتظاری

 

«بخش دوم»

اندیشمندان حوزه‌های گوناگون، سطوح مختلفی را برای هویت طرح کرده‌اند؛ مثلاً روان شناسانی مانند پیاژه و فروید، اساس شکل‌گیری هویت انسان را در مراحل مختلف رشد او می‌دانند. از نظر آنان هویت از سطح فردی آغاز می‌شود و با گذر از لایه‌های اجتماعی، در احساس (هویت ملی) که عالی‌ترین سطح هویت است، به تکامل می‌رسد. جامعه‌شناسان، هویت را عبارت از احساسی می‌دانند که فرد در جامعه به آن دست می‌یابد و سپس با تکیه بر اشتراک‌ها و یا تفاوت‌هایی که با گروه‌های دیگر دارد، به درک احساس هویت مستقل می‌رسد. در این تعریف، افراد و جماعت‌ها در روابط اجتماعی‌شان، از افراد و جماعت‌های دیگر متمایز می‌شوند.

هویت فرایند پاسخگویی آگاهانه فرد به مجموعه‌ای از پرسش‌ها درباره خودش می‌باشد؛ مثلاً درباره گذشته‌اش و اینکه او کیست؛ کجا بوده؛ چه بوده؛ چه هست و به چه قبیله، نژاد و یا ملتی تعلق دارد؛ منشأ اصلی‌اش کجاست و در تمدن جهان، چه نقشی داشته است. شریعتی معتقد است، منظور از گذشته، گذشته قبرستان شده نیست؛ بلکه گذشته‌ای است که اکنون هم وجود دارد؛ گذشت‌های که گونه‌ای کلاسیسم زنده است و الان هم حس می‌شود و ما با آن زندگی می‌کنیم؛ گذشته‌ای که شخصیت فرهنگی ما را می‌سازد و به آن تکیه می‌کنیم. برخی اندیشمندان هویت را با تأکید بر وجه (تشخُص)تعریف کرده‌اند.

شیخاوندی‌ بر این باور است که هویت بیان کننده‌ی مجموعه ویژگی‌هایی است که امکان تعریف صریح یک شی یا اسم یک شخص را فراهم می‌آورد. برخی هویت را عبارت از معناداری جامعه دانسته‌اند؛ بدین معنی که جامعه معنایی از خودش قائل باشد، در چهارچوب آن عمل کند و در صورت از دست‌دادن این معنا و یا پدید آمدن گسیختگی در معناداری به هر دلیل، با بحران هویت روبرو شود.

بوزان، هویت را روح جامعه می‌داند که (پاسداری از آن به بوته‌ی فراموشی سپرده شده است و اینک باتوجه به جریان‌هایی چون مهاجرت‌های گسترده و جنگ‌های قومی، لازم است به آن توجه گردد).

در اروپای قرن بیستم، ارتباطی محکم میان زبان و هویت دیده می شود و زبان، عاملی مهم در ظهور کشورهای مستقل به شمار می‌رود. این کشورها جایگزین سلسله‌های پادشاهی و امپراطوری‌ها می‌شوند و نامشان را با زبان‌ها می‌آمیزند. به نظر گابینز و هالت این شیوه برای مشروعیت بخشیدن به قدرت سیاسی در کشورها لازم است.

احساس هویت داشتن، مهم است و چالش اصلی برای یافتن هویت در دوران نوجوانی صورت می گیرد. اگر این احساس قوی تحقق نیابد، در نقش فرد تداخل ایجاد می‌شود و احساس بی‌هویتی، بی‌هدفی و رفتار ضد اجتماعی در او پدید می‌آید. به سبب وجود حس قوی هویت یابی در انسان، شناسایی عوامل مؤثر بر هویت، از جمله زبان، ضروری است.

از نظر آلبرتو ملوچی، هویت همواره در بر دارنده‌ی (تنش رفع شده و رفع نشده) است؛ یعنی بین تعریف‌هایی که ما از خود داریم و دیگران از ما دارند، نوعی شکاف وجود دارد. بنابراین، هویت به گونه‌ای ضروری، بخشی جدانشدنی از نظام مناسبت‌های تفاوت است که در ارتباط با دیگری یا غیر شکل می‌گیرد و اگرچه زبان یگانه راه بروز آن نیست، در ظهور آن، نقشی مهم دارد.

 

 

 

بیشتر بخوانید

نمایشگاه کتاب تبریز در تداوم قتل عام فرهنگی تورک‌ها در ایران / محمد رحمانی فر

چندی پیش که مطلبی در خصوص صدور احکام سنگین قضایی برای فعالین ملی و مدنی …

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *