خانه / آذربایجان / گوتی ها یا ترکان پنج هزار سال قبل آذربایجان / دکتر توحید ملک زاده

گوتی ها یا ترکان پنج هزار سال قبل آذربایجان / دکتر توحید ملک زاده

گوتی ها
عنصری از پروتو ترکان که در تاریخ قدیم آذربایجان به خوبی درخشیده و در حیات معنوی و مادی آن نقش داشته گوتی ها بودند که به نوشته های ، انسان شناس فرانسوی در کتاب « چهره آدمی » ، مردمانی که در عصر حاضر بین آذربایجانیها در ناحیه شوشا (قره باغ )زندگی می کنند با تصاویر و مجسمه هایی که از لولوبیان و گوتیان مانده است مطابقت دارد ( افشار ، ایرج، نگاهی به آذربایجان شرقی، تهران ص ۵۶۹).

گوتیان حدود پنج هزار سال قبل در قسمت غربی آذربایجان می زیستند و با عیلامیان پروتوتورک قرابت ائتنیکی و فرهنگی داشتند(دیاکونوف، تاریخ ماد، تهران ۱۳۵۷، ص۲۶۳) و به سبب نفوذ فرهنگی و سیاسی دامنه دارشان درآذربایجان ، در هزاره اول پیش از میلاد همه اورارتوئیان و مردم مانا و ماد یعنی کل سرزمین آذربایجان را گوتی می نامیدند(دیاکونوف، تاریخ ماد، تهران ۱۳۵۷، ص۲۶۴).

برای اولین بار ای . ر‎وسی تورکولوژمشهور ایتالیا در سال ۱۹۳۷ م در کنفرانس تاریخ ترک به ترک منشأ بودن گوتی ها اشاره کرده است وی همچنین در سال ۱۹۵۷ م پیشتر رفته و طی بررسی فرآیندهای زبان شناسی در زبان ترکی ، کلمه گوتی را واریانتی از شکل نوین اوغوز دانسته است .

وجیهه خطیب اوغلو هم در مجله تورکولوژی ضمن اشاره به اوغوز بوده گوت و کوت می‌افزاید در کلمات GUD وGUT دو حرف «ت»و «د» به حروف «س» و «ز» تبدیل شده و کلمات فوق به اوغوز و اوزوز تبدیل می شود. در عصر بیزانس ما به کرات به کلمه اوز به عنوان نام قبیله برمی خوریم .

G هم به K و H تبدیل شده و کلمه کوز و هوز به وجود می آید.بعداً این کلمات به کاس تبدیل می شود.به دیگر سخن کاس ها و توپونیم قارص مشتق از کلمه گوت می باشد.ضمناً گفتنی است« قیدار » نام الهه جنگ کاسیها بوده(دیاکونوف، تاریخ ماد، تهران ۱۳۵۷، ص۴۶۶) که نیز نام شهری است در جنوب شرق آذربایجان و تأییدی است از حضور عنصر کاس در سرتاسر خاک آذربایجان.

از دیگر سو HUZ هم با اضافه شدن حرف “ ر” به و خزر تبدیل می شود(مجله وارلیق بهار ۱۳۶۳، مقاله دکتر حمید نطقی) . این گونه کلمات بعدها در کلمات قزاق دیده می شود که هر دو به معنی سواره نظام هستند و کلمه Hetzer آلمانی به معنی ملحد ، هر سه لغت یاد شده از کلمه خزر می باشد.

گفتنی است خزرها ، نام قبیله و در عین حال امپراطوری بزرگی بوده که در اوایل اسلام در مناطق ترک نشین صاحب قدرت بودند(کستلر، ارتو، قبیله سیزدهم (امپراطوری خزران) ترجمه ستاری ، تهران ۱۳۶۱) .خطیب اوغلو ضمن اشاره به بکار بردن کلمه Uz در دوران بیزانس می نویسد که نامیدن اوغوزها تحت عنوان Uz با Us قبلاً در سفر تکوین کتاب مقدس تورات قسم ۱۰ آیه ۳۶ دیده شده است(وارلیق، بهار ۱۳۶۳، مقاله دکتر حمید نطقی).

جالب است بدانیم به عقیده فرای ، پارس ها عیلامی ها را با نام اوجا / اوجه یا هوجه می شناختند . نویسندگان یونان و روم کهن نیز اینان را اوخی / اوکی / اوزی می شناختند (فرای، ریچارد، میراث باستانی ایران، چجاپ سوم تهران ۱۳۶۸، ص ۴۴).

ی. یامپولسکی نیز اعتقاد دارد که نام کویتان همان عنوان قومی است که در منابع زمانهای بسیار متأخرتر به شکل اوتیان و اوتی و اودی ضبط شده است و ظاهراً چنانکه وی می گوید نامی است که آلبانیان ساکن شمال آذربایجان خود را بدان می خواندند و این نشانه ای است از قرابت آلبانیان کهن با کوتیان پروتوتورک(دیاکونوف، تاریخ ماد ، تهران ۱۳۵۷، ص۱۰۷)

زمانی این عقیده رایج بود که کاسیان – همانطوریکه اشاره شد واریانتی از کلمه گوت می باشد- هند اروپایی بوده یا لااقل چنان روابط و تماس نزدیک با عناصر قومی هند اروپایی داشته که زبان و فرهنگ ایشان به نحوی مشهود از آن متأثر گشته است ولی با پیشرفت علم تورکولوژی مدارکی به نفع مناسبات هند اروپایی هاو کاسیان وجود دارد چنان سست شد که بالضروره یا بایه کاسیان را فاقد رابطه با هند اروپائیان مشهود یا غیر مستقیم یا بسیار دورادور با عناصر اخیرالذکر مربوط دانست(دیاکونوف، تاریخ ماد ، تهران ۱۳۵۷، ص۱۲۱).البته ما منکر تاریخ و مدنیت اقوام هند اروپایی نیستیم ولی امروزه مرضی پیدا شده است که هر نمود فرهنگی را به هند اروپائیان نسبت می دهند(ممدوف ،آلتای ، اوغوز سلطنتی ، باکی ۱۹۹۲، ص۱۲۳) .

بیشتر بخوانید

سفیر ایران در باکو همتای اسرائیلی خود را به مرگ تهدید کرد

اؤیرنجی: جورج دیک، سفیر اسرائیل در جمهوری آذربایجان در توییتی نوشت سفیر ایران در این …

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *