Home / Məqalə / Kam, Şaman, Gök Tanrı…

Kam, Şaman, Gök Tanrı…

 

Kadim Türk inancı genel olarak araştırmacılar ve bilimciler tarafından “Şamanizm” olarak adlandırılmaktadır. Yabancı kökenli -İzm- ekiyle “Şamanizm” kelimesi, hem bu inanca mensup olan halkların diline hem de bu inancın mantığına ve felsefesine ters düşmektedir.

Şaman, inanç önderinin adı olduğuna göre, din görevlisini merkez alan bu adlandırma, bu inancın özüne aykırıdır. Daha çok din görevlisi yani rahip merkezli dinlerin etki alanından gelen ya da bu dinlere mensup kişiler tarafından incelenen Gök Tanrı İnancı, kendi özüne ve işleyişine aykırı bir adlandırmaya maruz kalmıştır. Bu inanç asla rahip merkezli değildir. Bu inançta, şamanlar- Kamlar, en son ve nadiren sahnenin görünen yüzüne cıkan kişiler olmuşlardır. Bu sebeple de Şamanizm kelimesi, bu dini tanımlayan en son kelime niteliğinde kabul edilmelidir.
Kam, dini bilgiyi aktaran kişi de değildir. Akay’ın dediği gibi “Tanrcılıkta başçılık, öğrencilik olmaz. Herkes Tanrı’dan öğrenir”.

Türk Mitolojisi uzmanı Arif Acaloğlu ise Tanrıcılık ve Şamanizm arasındaki farkı, İslam ve Tasavvuf arasındaki fark ile açıklamaktadır. Nasıl ki din, İslam’dır ve tasavvuf da bu dinin çerçevesi içinde bireysel pratikler olarak ortaya çıkmıştır; Şamanizm de Tanrıcılık diye adlandırılan inanç sisteminin içinde ortaya çıkmış olan bireysel pratikler şeklinde algılanmalıdır.

Özetle, inanç sisteminin yaygın adı Tanrıcılık’tır; bu dine mensup olanlara verilen ad Tanrıcı; din görevlisine verilen en yaygın isim de Kam’dır.

“En sık kullanılan ve en eskiye dayanan kelime Kam olmasına rağmen bugün yaygın olarak karşımıza çıkan Şaman kelimesi Tunguzca’dan Rusça yolu ile Batı ilim dunyasına geçmiştir. Şaman sözcüğü bir Kuzey Sibirya kabilesi olan Tunguz’lardan gelmektedir.” Bu bölgede Rusların yaptığı araştırmaların tercüme yolu ile yayılması, şaman kelimesini uluslararası kitabiyata geçirerek zihinlere yerleştirmiştir.

Bu kelimenin yaygın olarak bilinmesinin nedeni, kelimenin yaygın bir şekilde kullanılıyor olması değil, bu kelimenin kullanıldığı bölgede
yapılan araştırmaların tercüme yolu ile yaygın hale gelmesidir
Eski Türk İnançları ve Şamanizm Sözlüğü’nde de araştırmacıların
coğuna göre, şaman ya da baksı terimleri yerine “Kam” kelimesini kullanmanın daha doğru olacağı ibaresi mevcuttur.

GÖK-TANRI İNANCININ BİLİNMEYENLERİ, DİN VE MİLLET KAVRAMLARI, GÜNNUR YÜCEKAL ARPACI, 2012, S.13-16

 

Başqa xəbəridə oxuyun

Afganistan ve Kadim Türk Yurdu ; Güney Türkistan

Tarihe bakıp, zihnimizde bugün ve geçmiş arasında hayali bir köprü çizdiğimizde bu düşüncemizin sınırlarını belirleyen …

Bir cavab yazın

Sizin e-poçt ünvanınız dərc edilməyəcəkdir. Gərəkli sahələr * ilə işarələnmişdir